Wiwo Othipron Dilemma ni Imọlẹ ti Jomitoro (Iwe 457)

בסkèד

Ninu iwe ti tẹlẹ Mo ṣe afihan ariyanjiyan laarin emi ati David Enoku (wo Nibi Igbasilẹ naa) lori ibeere boya o nilo Ọlọrun gẹgẹbi ipilẹ fun ẹtọ ti iwa (tabi: Ṣe laisi Ọlọrun ohun gbogbo laaye). Ninu igbimọ ti ijiroro naa, olutọju (Jeremy Fogel) gbe ariyanjiyan ti Othipron dide, ti o ni oju ti o dabi ẹnipe ko ni ibatan si ijiroro naa. Lẹhin igba diẹ Mo leti akọmalu kan 278 Mo ti ba atayanyan naa sọrọ tẹlẹ ati awọn itọsi rẹ fun ẹri lati inu iwa (ikọkọ ti iwa lori Ọlọrun). Ninu ijiroro ti o wa loke Mo ti dahun ibeere naa ni ṣoki, ati pe nibi Emi yoo pada si ọran yii lati le ṣe alaye asopọ rẹ si ariyanjiyan pẹlu Enoku ati lati mu awọn iyatọ ti Mo ṣe nibẹ ati ninu iwe iṣaaju.

Ó ṣe pàtàkì kí n sọ ọ̀rọ̀ ìṣáájú nípa kíkíyèsí pé èrò Ọlọ́run nínú èyí tí mo fi ń bá ọwọ̀n yìí lò kò fi dandan jẹ́ bákannáà pẹ̀lú “Ọlọ́run tí ó tẹ́jú” tí mo bá lò nínú ọwọ̀n tí ó ṣáájú. Diẹ ninu awọn imọran ti mo ṣe nihin jẹ afikun ti kii ṣe apakan ti "titẹẹrẹ" ti Ọlọrun nilo lati fun ni ipa si awọn ofin ti iwa. Emi yoo pada si aaye yii ni opin ọwọn naa.

The Othipron atayanyan

Ninu ijiroro Plato A. Eitifron Ìbéèrè tó tẹ̀ lé e yìí ni pé: Ṣé ohun tó dára ni pé àwọn ọlọ́run fẹ́ràn rẹ̀, àbí ohun rere ni àwọn ọlọ́run fẹ́ ṣe torí pé ó dára. Ni awọn ọrọ miiran, ibeere naa ni boya itumọ ohun kan si rere, tabi boya ohun ti o jẹ ki o dara ni ipinnu awọn ọlọrun, ṣugbọn ni iwọn kanna wọn le pinnu pe eyikeyi ihuwasi miiran dara tabi buburu. Ohun gbogbo ti yasọtọ si ifẹ lainidii wọn. Ibeere ti o jọra ni dajudaju tun le dide ni ibatan si Gd, ati Avi Sagi ati Daniel Statman, ninu iwe wọn Esin ati iwa, Mu kan gan alaye fanfa ti oro. Ipari wọn nibẹ ni pe o fẹrẹ jẹ pe gbogbo awọn onimọran Juu n ṣeduro aṣayan igbehin. Emi kii yoo lọ sinu gbogbo awọn nuances ati awọn ariyanjiyan ti o dide ninu iwe ti o wa loke ni apapọ (Mo ro pe awọn aiṣedeede kan wa ninu rẹ), ati pe Emi yoo fi ara mi pamọ si atokọ kukuru ti awọn ipilẹ ipilẹ fun ẹgbẹ mejeeji.

Ní ọwọ́ kan, ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́ a rò pé Ọlọ́run jẹ́ alágbára gbogbo, kò sì sí lábẹ́ ohunkóhun. kosi On. Ó dá ayé, ó sì gbé àwọn òfin tó wà nínú rẹ̀ kalẹ̀. Ìtumọ̀ rẹ̀ ni pé ó lè ti pinnu wọn lọ́nà mìíràn tí ó lè rò. Nitoribẹẹ, ko si itumọ erongba si rere ati buburu. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, tí ẹnì kan bá tẹ́wọ́ gba ojú ìwòye yìí, àbájáde rẹ̀ ni pé kò ṣeé ṣe láti sọ pé Ọlọ́run jẹ́ ẹni rere. Gbólóhùn pé Ọlọ́run jẹ́ rere gbà pé ohun rere kan wà tí ó jẹ́ ìtumọ̀ láìka rẹ̀ sí, àríyànjiyàn náà sì ni pé ìbámu pẹ̀lú ìhùwàsí rẹ̀ àti àwọn ohun tí a ń béèrè àti ààlà ohun tí ó jẹ́ ojúlówó kan náà fún rere. Ṣugbọn ti o ba jẹ ipinnu rẹ ti o ṣe alaye imọran ti o dara, lẹhinna alaye pe Ọlọrun jẹ ohun ti o dara jẹ nkankan bikoṣe itumọ ti tautological (tabi imọran imọran) kii ṣe ariyanjiyan. Ni ipilẹ o tumọ si: Ọlọrun fẹ ohun ti o fẹ. Ṣugbọn eyi jẹ otitọ fun gbogbo wa.

Ọpọlọpọ awọn onimọ-jinlẹ (ati paapaa amotaraeninikan kekere kan darapọ mọ wọn) ṣọ lati ro pe eyi jẹ ipo iṣoro. Olorun dara gaan ati pe ko le jẹ bibẹẹkọ. Eleyi dajudaju dawọle ti awọn ti o dara ti wa ni objectively telẹ ati Ọlọrun ninu ara rẹ ọtun jẹ koko ọrọ si yi definition. Ó dájú pé ó lè dà wá rú, kó sì fọ́ ojú wa láti má ṣe mọ ìyàtọ̀ láàárín rere àti búburú, àmọ́ kò lè pinnu ohun tó dára àti búburú. Gẹ́gẹ́ bí mo ṣe sọ, láìka àwọn ìṣòro ẹ̀kọ́ ìsìn sí, ó dà bíi pé ọ̀pọ̀ jù lọ àwọn onírònú nípa èrò àwọn Júù mú ọ̀nà kejì.

Oye ati ẹkọ

Iṣiro akọkọ le ṣe atunṣe diẹ diẹ, ati ṣe agbekalẹ gẹgẹbi atẹle: A ni imọran nipa rere ati buburu. Àríyànjiyàn náà ni pé ìfẹ́ Ọlọ́run bá èrò inú kan náà mu. Ṣugbọn imọ-inu yii ti gbin sinu wa nipasẹ rẹ, nitorinaa ko si imọran ohun to daju ti rere ati buburu. Nitorinaa a le sọ pe alaye yii jẹ ẹtọ nitootọ (kii ṣe asọye), ṣugbọn ni akoko kanna o jẹ ẹtọ ti o ni ibatan pẹlu awọn imọran wa kii ṣe agbaye funrararẹ. Ní ti ayé fúnra rẹ̀, gbólóhùn náà “Ọlọ́run jẹ́ rere” túmọ̀ sí nǹkan kan (ó jẹ́ ìdánimọ̀ òfìfo, tautology).

Eyi jẹ ọran kan pato ti iṣoro ti ibatan laarin itumọ ati ẹkọ. Gbigba apẹẹrẹ ti awọn onimọ-jinlẹ maa n lo (wo apẹẹrẹ. Nibi), Awọn ẹtọ: Irawọ owurọ ni irawo aṣalẹ. O jẹ ohun ti a ti kà fun igba diẹ bi awọn irawọ meji ti o yatọ (ọkan ni a rii ni aṣalẹ ati ekeji ni owurọ), ṣugbọn ni ipari o han si wa pe irawọ kanna ni funrararẹ. A beere lọwọ wa ni bayi: Njẹ ẹtọ yii jẹ ẹtọ ti o ṣofo tabi asọye (ero iṣiro)? Ṣe o ni akoonu eyikeyi tabi o jẹ tautology ofo? O ṣee ṣe pe iru gbolohun bẹẹ ko sọ nkankan, nitori pe o jẹ idanimọ laarin ohun kan ati funrararẹ. Sugbon ori wa ni wipe aratuntun wa ninu gbolohun yii. O kọ wa nkankan nipa awọn ero ti ara wa. Awọn irawọ meji ti a ro pe wọn yatọ si jẹ irawọ kanna funrararẹ. Gbólóhùn yìí yí ìmọ̀ wa nípa ayé padà, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ní ìbámu pẹ̀lú àkóónú àkóónú rẹ̀, ó dàbí ìdánimọ̀ òfo.

Ṣe akiyesi pe eyi ni ọran fun eyikeyi ẹtọ idanimọ iru: a jẹ b. Ti a ro pe ẹtọ yii pe, lẹhinna o tumọ si: a jẹ a, ie tautology ofo. Ojutu atupale si iṣoro ti itumọ ti awọn ẹtọ idanimọ jẹ iyatọ laarin itumọ ati ẹkọ. Awọn onimo ijinlẹ itupalẹ (ti o tẹle Frege) sọ pe gẹgẹbi iru idanimọ bẹ itumọ wa ṣugbọn kii ṣe itọnisọna (tabi awọ). Ó ní ìtumọ̀ tí kò ṣófo tàbí tí kò wúlò fún wa, ṣùgbọ́n tí ẹ bá wo ohun tí ó ń tọ́ka sí nínú ayé, ó jẹ́ ìdánimọ̀ tí kò wúlò.

A le bayi pada si Othipron atayanyan. Ní ìhà tí Ọlọ́run ń sọ̀rọ̀ rere àti búburú, a lè sọ pé gbólóhùn náà pé òun jẹ́ ẹni rere ní ìtumọ̀ ṣùgbọ́n kì í ṣe ìtọ́ni. Ni awọn ofin ti ẹkọ rẹ (awọ) o ṣofo niwon o dara nipasẹ itumọ ti o dara julọ. Ohun gbogbo ti yoo ṣe yoo fi silẹ labẹ itumọ ti o dara, nitorina Amira ti o dara jẹ ofo ti akoonu (itupalẹ).

ipari

Sugbon o soro fun mi lati gba ani yi ìwọnba ọrọ. Imọlara ti o rọrun ni pe Ọlọrun yẹ ki o dara nitootọ, afipamo pe ẹtọ pe o jẹ ẹni rere kii ṣe itumọ ofo ṣugbọn ẹtọ. Bí kò bá rí bẹ́ẹ̀, kò ní wúlò láti lọ́wọ́ nínú oore Ọlọ́run, kò sì ní sí ìbéèrè nípa rẹ̀ láti inú àwọn àṣà tó dà bí ìwà pálapàla lójú wa (gẹ́gẹ́ bí ìdè Ísákì, ìparun Ámálékì, àti ìparun fẹran). O yẹ ki o ye wa pe ti ohun ti Ọlọrun fẹ ba jẹ asọye bi o dara lẹhinna ko si aye fun awọn ṣiyemeji iwa nipa rẹ. O paṣẹ lati tẹle Isaaki ati nitori naa ìde Isaaki jẹ ohun ti o dara. Imọlara naa bi ẹnipe iyapa wa nibi laarin aṣẹ atọrunwa ati iwa-rere tọka si aaye ibẹrẹ wa pe Ọlọrun dara. Gẹgẹ bi aye ti ariyanjiyan ihuwasi ṣe tọkasi ohun-ara ti awọn iṣe iṣe (bibẹẹkọ kii yoo jẹ nkankan lati jiyan nipa) ati pe aye ti ibawi ihuwasi tọkasi ohun ti awọn ododo iṣe (bibẹkọ ti ko si aye fun ibawi ti awọn ihuwasi aiṣedeede ati awọn iwa).

Ipari ni pe imọran ẹsin ti o rọrun kọ wa bi apa keji ti atayanyan Othipron pe ohun ti o dara jẹ otitọ ati fi agbara mu paapaa nipasẹ Ọlọrun. Ìyẹn ni pé, Ọlọ́run fẹ́ àwọn nǹkan nítorí pé wọ́n dára, kì í sì í ṣe ọ̀nà mìíràn. Nikan ni ọna yii o le ṣe jiyan pe o dara, ati tun ṣofintoto rẹ (tabi wa awọn alaye) fun awọn iṣẹlẹ ti iwa ibaṣe. Ṣugbọn bi a ti rii ọna yii n gbe iṣoro idakeji dide, ati pe Emi yoo tẹsiwaju lati koju rẹ bayi.

Laarin awọn ofin ti fisiksi ati awọn "ofin" ti oye

Ọ̀nà yìí gbé ìsòro ẹ̀kọ́ ẹ̀kọ́ àtakò dìde. Báwo ni ó ṣe lè jẹ́ pé Ọlọ́run, ẹni tí ó dá ohun gbogbo, tí a sì dá ohun gbogbo nípasẹ̀ agbára rẹ̀, ṣì wà lábẹ́ àkópọ̀ àwọn òfin àtọwọ́dọ́wọ́ tí kò gbé kalẹ̀? Lati loye eyi, a gbọdọ pada si iyatọ ti Mo ti ṣe nibi ni igba atijọ laarin awọn iru ofin meji (wo fun apẹẹrẹ iwe. 278). Ọlọrun, dajudaju, ko labẹ awọn ofin ti fisiksi, nitori pe o ṣẹda wọn, ati ẹnu ti o kọ ni ẹnu ti o gba laaye. O tun ko ni labẹ awọn ofin ti ipinle dajudaju (ti o ba jẹ pe nitori pe kii ṣe ọmọ ilu rẹ). Sugbon lori awọn miiran ọwọ o jẹ pato "koko" si awọn ofin ti kannaa. Awọn ofin ọgbọn jẹ "fi agbara mu" lori Ọlọrun. Ko le ṣe onigun mẹta yika tabi yapa kuro ninu ọgbọn, lasan nitori pe ko si nkan bi igun onigun mẹta ati pe iru ẹranko bẹẹ ko yapa lati ọgbọn. Onigun mẹta nipa itumọ kii ṣe yika. Eyi kii ṣe nitori ofin eyikeyi ti a fi lelẹ lori onigun mẹta nitori iwulo, ṣugbọn nipa iseda rẹ. Nipa itumọ rẹ pupọ bi igun onigun o tẹle pe ko yika ati pe ko le jẹ yika. Nitori naa ailagbara lati ṣe onigun mẹta yika kii ṣe nitori idiwọ ita ti a fi lelẹ lori Gd, ati nitori naa kii ṣe aropin lori gbogbo agbara rẹ, tabi aila-nfani ninu rẹ.

Ẹ̀dá alágbára gbogbo lè ṣe ohun gbogbo tí a lè fojú inú wò ó pàápàá nínú ìrònú. Ṣugbọn onigun mẹta yika jẹ imọran ṣofo. Ko si iru nkan bẹẹ ati pe ko ṣee ronu. Nitori naa ailagbara Ọlọrun lati ṣẹda iru nkan bẹẹ kii ṣe aburu ninu agbara Rẹ. Fojuinu pe ẹnikan n beere lọwọ rẹ boya Ọlọrun le ṣe igun onigun mẹta kan. Emi yoo beere lọwọ rẹ lati ṣalaye imọran yii fun mi ni akọkọ ati lẹhinna boya MO le dahun. Dajudaju ko ni le §e alaye r? (nje o ni igun to mu ni abi ko? Kini aropo awon igun re? Nje gbogbo aaye ti o wa lori r$ ni ijinna dogba si aaye naa?), Nitori naa ibeere naa han gbangba.

Gẹ́gẹ́ bí mo ṣe ṣàlàyé níbẹ̀, ohun tó fa ìdàrúdàpọ̀ náà ni ọ̀rọ̀ náà “òfin,” tí wọ́n lò nínú àwọn ọ̀rọ̀ méjèèjì yìí lọ́nà tó yàtọ̀. Awọn ofin ti fisiksi jẹ awọn ofin ti Ọlọrun fi lelẹ ninu ẹda ẹda. Ofin yii jẹ ipinnu rẹ lati ṣẹda ẹda kan pato fun agbaye ti o ṣẹda lati ọpọlọpọ awọn iṣeeṣe oriṣiriṣi. O tun le ṣẹda awọn ofin ẹda miiran. Ni idakeji, awọn ofin ti oye kii ṣe awọn ofin ni ọna kanna. Awọn lilo ti oro "ofin" ni awọn mogbonwa àrà ti wa ni yiya. O ti wa ni nìkan awọn definition ti awọn ohun ati ki o ko nkankan ita ti o ti wa ni agbara mu lori wọn. [1]Mẹta igun naa ko yika bẹni nitori ẹnikan ni eewọ tabi nitori pe o jẹ eewọ. Nipa agbara ti jije onigun mẹta kii ṣe yika. Nitorinaa ko tọ lati sọ nibi pe Ọlọrun yan eto ọgbọn kan ninu ọpọlọpọ awọn ọna ṣiṣe ti o ṣeeṣe. Nibẹ ni ko si miiran mogbonwa eto.[2] Lati isisiyi lọ ni ipo ti o jọra si ti awọn ofin ọgbọn Emi yoo lo ọrọ naa “ofin” ni awọn ami asọye.

Awọn ipo ti awọn ofin ti iwa

Ibeere ti o dide ni bayi ni ipo awọn ofin ti iwa: Njẹ awọn ofin wọnyi ni itumọ ti awọn ofin ti fisiksi, tabi wọn jẹ “awọn ofin” ni ori ti “awọn ofin” ti ọgbọn? Awọn ti o ṣe agbero ẹgbẹ akọkọ ti atayanyan Othipron gbagbọ pe awọn ofin ti iwa jẹ iru awọn ofin ti fisiksi, ati nitori naa Ọlọrun ni o pinnu ati ṣalaye wọn. Apa keji ti iṣoro naa, ni ida keji, ro pe “awọn ofin” ti iwa jẹ iru si “awọn ofin” ti ọgbọn (awọn wọnyi ni “awọn ofin” kii ṣe awọn ofin), nitorinaa wọn fi agbara mu Ọlọrun. Oun ko le ṣẹda eto ti o yatọ ti awọn ofin iwa. Fun apẹẹrẹ, ko le ṣẹda aye kan ninu eyiti iwa ihuwasi miiran yoo bori (pe ipaniyan tabi ijiya eniyan yoo ni awọn iṣe rere). Iwa nipa definition ewọ ipaniyan.

Ó lè dá ayé kan sílẹ̀ níbi tí àwọn ènìyàn yóò ti gbádùn ìdálóró (Ǹjẹ́ yóò dára nínú irú ayé bẹ́ẹ̀ láti pè wọ́n ní “ìdálóró”?), Lẹ́yìn náà, ó lè máà sí ìṣòro ìwà rere nínú mímú ìjìyà wá. Ṣugbọn nibiti o nfa ijiya kii ṣe laanu. Kikun eniyan jẹ ohun buburu ni eyikeyi agbaye ti o ṣeeṣe. O jẹ nipa aye ti o yatọ ni otitọ, ie agbaye nibiti ijiya ko fa ibanujẹ. Èèyàn tún lè ronú nípa ayé kan tí wọ́n ti ń sọ̀rọ̀ ìyọnu àwọn èèyàn gẹ́gẹ́ bí ohun tó dáa, àmọ́ kì í ṣe ayé tó ní ìwà rere tó yàtọ̀ síra ni bí kò ṣe ayé táwọn èèyàn ti fọ́jú sí àwọn ìlànà ìwà rere (àti pé Ọlọ́run tó dá rẹ̀ kì í ṣe ìwà rere. ). O le yi eyikeyi paramita ni iseda ti aye ki o si ṣẹda kan ti o yatọ aye ibi ti o ti yoo yatọ si. Ṣugbọn fun iseda ti aye yẹn pato, awọn ofin ti iwa jẹ lati ọdọ wọn lainidi (wọn fi agbara mu wa). O dabi fun mi pe eyi ni ohun ti o wa labẹ ọrọ ti Ramchal ti a mọ daradara, "ẹda ti o dara lati ṣe rere." Gd nipa iseda yẹ ki o ṣe rere. Ko ni aṣayan miiran (o fi agbara mu lori rẹ).

Eyi tumọ si pe ẹtọ “ipaniyan ko dara” jẹ iṣiro, gẹgẹ bi ofin ilodi. Lakoko ti eyi jẹ otitọ ti iṣe, kii ṣe airotẹlẹ (ṣugbọn pataki). Nitori naa ko si idilọwọ lati sọ pe o ti fi agbara mu (tabi dipo: “fi agbara mu”) lori Ọlọrun, gẹgẹ bi ọgbọn ti “fi ipa” lori rẹ. Eyi yatọ si awọn ofin iseda fun apẹẹrẹ. Mu bi apẹẹrẹ ẹtọ ti ofin ti walẹ: eyikeyi awọn ohun meji ti o ni ibi-ara ṣe ifamọra ara wọn nipasẹ agbara ti o ni ibamu si ọja ti ibi-ati ni idakeji si square ti aaye laarin wọn. Eyi kii ṣe ẹtọ analitikali, ati pe o le jẹ eke. O le wa ni agbaye nibiti ofin ti walẹ yoo yatọ (fun apẹẹrẹ agbara ti o ni ibamu si ijinna ni ẹkẹta). Nitorina iru ofin bẹẹ jẹ iyasọtọ si Ọlọrun, ati pe ipinnu tirẹ nikan ti pinnu akoonu rẹ.

Bii o ṣe baamu pẹlu iwe ti tẹlẹ

Ninu iwe ti tẹlẹ Mo jiyan pe ko le si iwa ihuwasi laisi Ọlọrun. Njẹ eyi ko tako ẹtọ mi nihin pe iwa ti fi agbara mu lori Ọlọrun ati niwaju rẹ, ati nitori naa kii ṣe abajade ifẹ rẹ bi? Nkqwe pe ilodi iwaju wa nibi. Ni bayi Mo ye mi pe boya eyi ni ohun ti Jeremy Fogel, oluranlọwọ, tumọ si, ẹniti o gbe atayanyan Othipron dide ninu ijiroro wa ti o si beere ero mi nipa rẹ.

Ninu ifọrọwerọ funrararẹ Mo ṣalaye ni ṣoki pe Mo ṣe iyatọ laarin asọye ti rere ati buburu ati ifaramọ wa si wọn. Awọn definition ti o dara ati buburu ti wa ni agbara mu lori Ọlọrun ati ki o ko ba le bibẹkọ ti. Paapaa ko le pinnu pe ipaniyan dara, tabi pe iranlọwọ awọn elomiran jẹ buburu. Ṣugbọn ifaramọ lati ṣe rere ati yago fun ibi ko si laisi Ọlọrun. Ni awọn ọrọ miiran, ẹtọ iwuwasi pe ipaniyan jẹ eewọ, ti o tumọ si pe iwulo isomọ wa si otitọ ihuwasi ti idinamọ ipaniyan, ko fi agbara mu Ọlọrun. Láti inú àṣẹ rẹ̀ ni a sì ti ṣe é.

Pada si imọran ti 'awọn otitọ iṣe', a le fi sii ni ọna yii: wọn le wa lori ara wọn, gẹgẹbi Dafidi Enoku ṣe sọ (ie kii ṣe Ọlọrun ni o da wọn), ṣugbọn bi mo ṣe jiyan lodi si i paapaa ti wọn ba wa ati pe a gbe wọn si. diẹ ninu awọn igun aye ti ero (ni), O si tun le wa ni ko ni le abuda lori mi (yẹ). Emi yoo mẹnuba pe ninu iwe ti tẹlẹ Mo ṣe iyatọ laarin ibeere ti tani o ṣẹda awọn ododo iṣe (eyi ti Enoku ṣe) ati ibeere ti tani fun wọn ni ẹtọ (ninu eyiti MO ṣe). Ohun ti Mo ti ṣapejuwe nibi ni pe lakoko ti Ọlọrun ko ṣẹda awọn ododo ti iṣe (wọn fi agbara mu lori Rẹ), aṣẹ Rẹ nikan ni o le fun wọn ni agbara mimu.

Eniyan le beere bayi pe kini o jẹ ọranyan fun Ọlọrun funrarẹ ninu iwa? Ti o ba jẹ ẹni ti o dara lẹhinna oun naa yẹ ki o wa ni ifaramọ si iwa-ọna (si ilana isori rẹ). Àṣẹ ara rẹ̀ ha dè é bí? Eyi jẹ ajeji pupọ, ati ni otitọ tun tako ẹtọ mi lati iwe iṣaaju ti o nilo ifosiwewe ita ti yoo fun de Dicto ni ẹtọ si ofin.

Mo ro pe yoo jẹ ẹtọ lati sọ pe Ọlọrun ko ni ifaramọ si iwa ihuwasi, ṣugbọn o yan. Kò yan ohun ti iwa-rere jẹ (nitori pe o jẹ iṣiro pipe ati lile ti ko si ni ọwọ rẹ) ṣugbọn o yan lati wu ati beere lọwọ awọn ẹda rẹ ni ihuwasi iwa. Eyi jẹ iru si ẹtọ mi ni iwe ti tẹlẹ si Ari Alon, pe eniyan le ṣe ofin fun ararẹ boya lati jẹ iwa tabi rara, ṣugbọn ko le ṣe ofin awọn ofin ti iwa funrararẹ (ṣalaye ohun ti o dara ati ohun ti ko dara). Bí ó bá rí bẹ́ẹ̀, àti ènìyàn àti Ọlọ́run ni a dè mọ́ àwọn òfin ìwà rere. Itumọ rere ati buburu ni a fi agbara mu lori wọn ko si fun wọn. Ṣugbọn Ọlọrun le paṣẹ fun iwa ati nitorinaa fun awọn asọye wọnyi ni agbara si wa, ati pe eniyan ko le ṣe iyẹn boya.[3]

Emi yoo ṣafikun ipele miiran si aworan naa. Ó ṣòro láti sọ̀rọ̀ nípa ìlọsíwájú fún ìgbà díẹ̀ ti àwọn òtítọ́ ìwà (ìtumọ̀ rere àti búburú) sí Ọlọ́run, níwọ̀n bí Ó ti wà nígbà gbogbo. Ṣaaju rẹ ko si nkankan nitori ko si akoko niwaju rẹ. Ko si ati pe ko le jẹ aye, paapaa ọkan ti o ni ero inu, eyiti Ọlọrun ko si. Ṣugbọn ni imọ-jinlẹ le wa ni agbaye nibiti Ọlọrun ko paṣẹ lati jẹ iwa (ayafi ti a ba ro pe ẹda rere rẹ fi agbara mu u lati ṣe ohun ti o dara ati beere anfani). Ṣàkíyèsí pé a ti kẹ́kọ̀ọ́ nísinsìnyí pé ìwà rere ló ṣáájú àṣẹ àtọ̀runwá, ṣùgbọ́n kì í ṣe Ọlọ́run. O jẹ nipa ilosiwaju igba diẹ. Ṣugbọn si iwọn kanna tun wa siwaju siwaju.

Àwọn òkodoro òtítọ́ ìwà rere kò gbára lé àṣẹ àtọ̀runwá, bẹ́ẹ̀ ni kì í ṣe iṣẹ́ Ọlọ́run. Ṣùgbọ́n kò sí ìtumọ̀ sí ijẹ́wọ́ náà pé ìwà rere wà àní láìsí Ọlọ́run. Ti a ro pe Ọlọrun ni ẹni ti wiwa rẹ jẹ dandan (ati nihin Mo n sọrọ nipa Ọlọrun ẹlẹsin, kii ṣe “itẹẹrẹ” ọkan lati ọwọn ti tẹlẹ), lẹhinna ko ṣee ṣe lati sọ nipa otitọ kan ninu eyiti aye pataki wa. ti ko si. Nitoribẹẹ paapaa ti iwa-rere (tabi awọn otitọ iṣe iṣe) wa laisi aṣẹ ko le sọ pe o wa laisi Ọlọrun. Bó tilẹ̀ jẹ́ pé bó tiẹ̀ jẹ́ pé àwọn méjèèjì wà ní ìṣọ̀kan, àwọn òkodoro òtítọ́ ìwà híhù kò fi dandan gbára lé Ọlọ́run.

Ṣugbọn nisisiyi a le ni anfani lati de ni kan die-die ti o yatọ definition: awọn iwa mon ni o wa kan egungun ti Ọlọrun tikararẹ (o jẹ gangan "awọn ti o dara iseda lati ṣe rere" gangan), wọn wa bi o ti wa, ati bi o ti wa ni dandan ati ki o nigbagbogbo wọn dandan ati nigbagbogbo wa. Ati sibẹsibẹ wọn Wiwulo jẹ bẹni yẹ tabi pataki. Wọn ko ni agbara ti o ni asopọ laisi aṣẹ lati ṣe bẹ.

Laarin sisin Ọlọrun ati Aṣeri ko ṣiṣẹ

Ni šiši ti ọwọn Mo tẹnumọ pe ero ti Ọlọrun ti a jiroro ninu iwe yii kii ṣe Ọlọrun “tẹẹrẹ” lati ọwọn ti tẹlẹ (Ọlọrun ti o nilo lati fun ni ẹtọ si awọn ofin iwa ati awọn ododo iṣe). Iwọ yoo mọ eyi nigba ti o ba tun ṣatunyẹwo awọn imọran oniruuru ti o ti wa nihin nipa otitọ pe iwulo kan wa ti o wa nigbagbogbo, ati niti otitọ pe awọn otitọ nipa ilana jẹ boya apakan awọn agbara rẹ ati pe o jẹ adayeba lati ṣe ohun rere. ati siwaju sii. Iwọnyi jẹ gbogbo awọn afikun ti “ṣe” diẹ “sanra” “tinrin” ati ohun ti o kere julọ ti Mo ṣe pẹlu ninu iwe ti tẹlẹ.

Èyí jẹ́ nítorí pé ìjíròrò tí ó wà nínú àkópọ̀ ìṣàwárí ti wáyé pátápátá ní àyíká ẹ̀kọ́ nípa ẹ̀kọ́ ìsìn, kìí ṣe ọ̀kan-ọ̀nà oníwà-ọ̀tọ̀ nìkan. Ni otitọ, atayanyan Othipron funrararẹ jẹ ti aaye ti ẹkọ nipa ẹkọ. Laisi ẹkọ ẹkọ ẹkọ kii yoo jẹ iṣoro lati sọ pe Ọlọrun n ṣalaye awọn ofin ti iwa (nitori ko si ye lati ro pe ọrọ ti o dara jẹ ariyanjiyan nipa rẹ kii ṣe itumọ), lẹhinna iṣoro naa kii yoo ni. a ti ṣẹda. Ni afikun, ninu kika imọ-jinlẹ tun ko si ilodi si awọn ọrọ mi ni iwe ti tẹlẹ. Ti Ọlọrun ba ṣe alaye rere ati buburu (awọn otitọ iṣe iṣe) lẹhinna o baamu ni pipe pẹlu ohun ti Mo jiyan ninu iwe ti tẹlẹ, ati pe ko si iwulo fun gbogbo iwe yii. Idi mi nihin ni lati ṣe atunṣe ẹtọ-iwa-meta-mi mi lati ọwọn ti tẹlẹ pẹlu Ọlọrun ti ọkọ ofurufu ti ẹkọ-ẹkọ (Juu-Kristiẹni) ti ero rẹ jẹ pe o dara. Eyi jẹ ifọrọwerọ imọ-jinlẹ ti o han gbangba (kii ṣe ọkan ti iṣe-ara).

Iyatọ Othipron nipa awọn iye ẹsin

Ni ọpọlọpọ igba ni igba atijọ Mo ti tọka iyatọ laarin awọn iye ẹsin ati awọn iye iwa (wo fun apẹẹrẹ iwe kan 15, Ibẹrẹ iwe mi Nrin laarin iduro Ati pupọ diẹ sii). Ojutu ti Mo daba si awọn itakora laarin halakhah ati iwa wa ni otitọ pe iwọnyi jẹ awọn eto iye ominira meji. Ìṣirò X le jẹ olufaraji ti o tọ (nitori pe o ṣe agbega iye ẹsin A), ṣugbọn ni akoko kanna ni ewọ ni iwa (nitori pe o kọsẹ iye iwa B). Awọn iye ẹsin jẹ alaimọ, ati nigba miiran wọn le duro ni idakeji si awọn iye iwa ati nigbakan nikan ni ipo ija (nigbati ija ba dide nikan ni awọn ipo kan). Mi ariyanjiyan ni pe ko si idilọwọ si iru awọn itakora, ati ni otitọ o jẹ diẹ ti o tọ lati sọ pe awọn wọnyi kii ṣe awọn itakora (ko si iṣoro lori ipele imọran ni iru awọn ipo bẹẹ), ṣugbọn awọn ija (o ṣoro lati pinnu kini lati pinnu kini lati ṣe). ṣe lori ipele iṣe).

Ni atẹle eyi, Tirgitz beere ibeere wọnyi (bỌrọ sisọ Si ọwọn ti tẹlẹ):

Eyi tumọ si pe ni iwe atẹle iwọ yoo tun ṣe pẹlu euphron nipa awọn iye ẹsin ati awọn iye miiran, eyiti ninu ero rẹ jẹ awọn iye nipasẹ eyiti Gd gba ararẹ laaye lati gbọn eyikeyi ọranyan iwa. Ati pe eyi tumọ si ni otitọ pe paapaa Ọlọrun ko ṣe ara Rẹ lainidii.

Emi yoo ṣe alaye ibeere rẹ. Gẹgẹbi ọna mi, Ọlọrun paṣẹ fun wa lati ni awọn ilana ti o lodi si iwa lati le gbe awọn iye ẹsin laruge. Ti o ba jẹ bẹ, Tirgitz jiyan, o dabi pe awọn iye ẹsin tun fi agbara mu lori ati pe kii ṣe abajade ti ifẹ lainidii rẹ (ofin ọba). Ti awọn ofin naa ko ba jẹ “awọn ododo halakhia” ti a fi lelẹ lori Ọlọrun ṣugbọn ti a da nipasẹ ofin Rẹ, lẹhinna Oun le ti ṣe wọn ni iyatọ. Ni iru ipo yii Emi yoo nireti pe ti o ba fẹ (ati jogun) lati ṣe rere kii yoo ṣe awọn ofin ti o lodi si iwa-rere. Wiwa awọn ija tọkasi pe awọn ofin halakhah (tabi awọn iye ẹsin, eyiti awọn ofin kanna ti halakhah ṣe igbega) tun fi agbara mu lori Gd, ati nitori naa o ti mu (tabi fi agbara mu wa) nitori iwulo si awọn ija wọnyi.

Eyi jẹ ibeere nla, ati pe Mo ro pe o tọ. Gẹgẹ bi awọn ododo ti iṣe ṣe wa awọn ododo halakhic tun wa. Awọn wọnyi ati awọn ti ko gbẹkẹle Ọlọrun ati pe a fi agbara mu lori Rẹ.[4] Ni ibẹrẹ ti iwe kẹta ni trilogy Mo ti fẹrẹ ṣe afiwe aworan Kantian ti ihuwasi iwa bi ọlá fun ilana isọri pẹlu aworan halakhic ti Mo funni ti ṣiṣe mitzvah kan bi ọlá fun ifaramo si ofin naa. Nibi a rii pe apere yii tẹsiwaju.[5]

Eyi mu mi wa si ibeere miiran nipasẹ Tirgitz, eyiti a beere ni awọn ọjọ diẹ sẹyin (wo ijiroro yiyi ni okun Nibi). Ni ipo iwa o jẹ wọpọ lati ro pe ni awọn ipo ti ija laarin awọn iye, lẹhinna paapaa ti Mo ba ni idalare lati ṣe X ki o si lọ lori Y, iṣoro tun wa ti mo ti kọja Y. Mo yẹ ki o ni ibanujẹ tabi ibanujẹ fun ìpalára fún ènìyàn tàbí ṣíṣe ohun ìṣekúṣe, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé mo ní láti ṣe èyí. Tirgitz beere boya iru ibanujẹ yẹ ki o tun han ni ipo halakhic (Q.)sọ: "Ibanuje fun o ati ibanuje fun mi"). Ìyẹn ni pé, ṣé kí n kábàámọ̀ pé torí pé mo lọ́wọ́ nínú iṣẹ́ ológun, mi ò gbọ̀n jìgìjìgì (tàbí pé torí pé ara mi ṣàìsàn, mi ò gbààwẹ̀ nílùú Yom Kippur), gẹ́gẹ́ bí mo ṣe kábàámọ̀ pé torí pé mo lọ jagun, mo ní láti pa á. eniyan (ati ki o ma alagbada bi daradara). Ni kukuru, ibeere rẹ ni boya iyatọ wa laarin halakhah ati iwa ihuwasi ninu ọrọ yii.

Mo dahùn rẹ nibẹ pe Mo ro pe iyatọ wa laarin awọn ọrọ-ọrọ: ni ipo iwa paapaa ti a ba kọ diẹ ninu iye ni iwaju iye miiran, Mo tun ni ibanujẹ tabi aibikita fun lilọ lori iye ti a kọ (Mo ṣe ipalara fun eniyan) . Ni apa keji, ni halakhah ti ko ba si ọranyan ati pe Mo ti ṣe ohun ti o jẹ ọranyan lori mi ko si idi kan lati kabamọ ohun ti Emi ko mu ṣẹ. O jẹ iyọọda pipe ko si si ẹnikan ti o ṣe ipalara.

Ṣugbọn iyatọ yii dawọle pe ni halakhah ofin nikan wa ati nigbati ko ba si ofin ko si ohun ti o ṣẹlẹ. Ṣugbọn ni imọlẹ ti aworan ti o han nibi o dabi pe Mo nilo lati pada wa si ara mi lati iyatọ yii. Ti a ba ro pe ofin halakhia wa lati gbe awọn iwulo ẹsin larugẹ, paapaa ti MO ba ṣẹ halakah ni ododo (nitori halakah miiran ti o kọ ọ), ohunkan kan ninu aye ẹmi ti bajẹ nipasẹ rẹ (Mo ṣe ni ilodi si otitọ halakhic ati mu ipalara ti ẹmi). O dabi pe aworan ti mo gbekalẹ nibi fihan pe ko si iyatọ laarin halakah ati iwa-ọna ninu ọrọ yii.[6]

Botilẹjẹpe lori ero diẹ sii o le jiyan pe ni imọran ti MO ba ṣe ohunkan laaye lẹhinna a tun yago fun ibajẹ ti ẹmi (wo Ìwé Lori citric acid lori Irekọja, nibiti mo ti mu awọn orisun ti o kọ bẹ). A le sọ pe Gd ṣe iṣẹ iyanu kan ati ṣe idiwọ ibajẹ naa ki aiṣedeede ko ba si nipasẹ eniyan olododo bi emi ti o jẹ oloootọ si ofin. Eyi dajudaju ko ṣẹlẹ lori ọkọ ofurufu iwa. Nibẹ paapaa ti MO ba ni lati ṣe ipalara iwulo iwa, ibajẹ jẹ eyiti ko ṣeeṣe. Iyatọ naa wa lati otitọ pe ninu ọrọ-ọrọ iwa iwọnyi jẹ awọn ododo ti ara ati ni aaye halakhic iwọnyi jẹ awọn ododo ti ẹmi. Olorun ko yi fisiksi pada nitori pe ko dabaru ninu iwa ti aye ti ara, ṣugbọn o yipada awọn otitọ ti ẹmi (nitori ni agbaye ti ẹmi o dabaru. Nibẹ ni kii ṣe adaṣe ni adaṣe)[7]. O ṣe pataki lati ṣe akiyesi pe lakoko ti a ti rii pe awọn otitọ iṣe iṣe kii ṣe awọn otitọ ti ara, wọn dale lori awọn otitọ ti ara (ipalara tabi ijiya si eniyan fun apẹẹrẹ). Fun apẹẹrẹ, ti Mo ba ji owo lọwọ ẹnikan lati gba ẹmi là, lẹhinna paapaa ti o ba gba laaye ati boya paapaa mitzvah, ibajẹ si ole naa ṣẹlẹ ati pe ko si idi lati kabamọ (nibi kii yoo ṣẹlẹ iyanu pe Ọlọrun yóò dá owó náà padà fún un).

Itumọ naa yoo jẹ fun awọn ọran bi mo ti ṣe apejuwe ninu iwe ti tẹlẹ, nibiti aṣẹ isọri sọ fun mi pe Emi ko gbọdọ ṣe X botilẹjẹpe ko ni abajade odi. Ni iru awọn iru bẹẹ o dabi pe ti ohun naa ba kọ fun iye miiran ko si nkankan lati banujẹ. Eyi jẹ iru si ipo ni agbegbe halakhic. Fún àpẹrẹ, ká sọ pé mo gbé ẹgbẹ̀rún owó orí NIS ró láti gba ẹ̀mí ènìyàn là. Ni iru ọran yii Emi ko ni nkankan lati banujẹ nipa gbigbe owo-ori nitori ko ni abajade odi (Mo ṣe alaye eyi ni iwe ti tẹlẹ). Ni ikọja abajade iṣoro ti ko si tẹlẹ, ohun ti o wa nibi nikan jẹ irekọja ti aṣẹ ti ipin, ṣugbọn eyi dajudaju jẹ idalare ni awọn ipo wọnyi. Ni otitọ, o jẹ deede diẹ sii lati sọ pe Emi ko rú ilana isọri rara ni iru ipo bẹẹ. Ofin gbogbogbo sọ pe gbogbo eniyan yẹ ki o yago fun owo-ori lati le gba ẹmi kan là.

[1] Ninu iwe ti tẹlẹ Mo ṣe alaye idi ti ofin ti ilodi si bi ẹtọ-itupalẹ ọgbọn ko nilo idalare. Eleyi jẹ kanna agutan lati kan die-die o yatọ si igun.

[2] Ronu nipa ibeere boya Ọlọrun le ṣẹda odi kan ti o tako si gbogbo awọn ọta ibọn ati paapaa ọta ibọn ti o wọ gbogbo awọn odi. Idahun si eyi jẹ odi dajudaju, nitori ti bọọlu ti o ṣẹda ba wọ gbogbo awọn odi lẹhinna ko si odi ti o tako si, nitorinaa ko si odi ti o tako si gbogbo awọn bọọlu, ati ni idakeji. Ailagbara Ọlọrun lati ṣẹda iru awọn nkan meji ni igbakanna ko ba agbara rẹ jẹ. Nìkan lori awọn mogbonwa ipele nibẹ ni ko si iru otito. Wo Nibi Lojo iwaju fun okuta ibeere ti Ọlọrun ko le gbe, atiNibi Lori ibeere ti ibi adayeba (wo tun iwe keji ninu mẹta mi ni ori kẹwa).

[3] Ipari naa ni pe ohun ti o dara (súfèé) yatọ si tiwa. Kò ní àwọn òfin tí ó fẹsẹ̀ múlẹ̀, ṣùgbọ́n òun ni ó fún wọn ní ẹ̀tọ́. Eniyan naa ni adehun nipasẹ aṣẹ isori ti a fun ni ẹtọ rẹ, nitorinaa a gbọdọ ṣe ipinnu lati ṣe ni ibamu pẹlu rẹ. Ọlọrun, ni ida keji, ko ṣe adehun, ṣugbọn o yan lati fun ni ẹtọ. Ramchal yoo sọ pe ẹda rẹ ni lati ṣe rere.

[4] Ni ibere ti a iwe 278  Mo ti jiroro lori ero ti nehma dhakisufa, ati pe o dabi fun mi pe ijiroro nibẹ tun dahun ibeere yii.

[5] Wo awọn nkan lori ilana isori ni halakhah, eyiti o ṣe afihan itesiwaju ti afiwera laarin halakhah ati iwa, ṣugbọn ni akoko yii o kan akoonu kii ṣe ilana ọgbọn. Nibẹ ni mo jiyan wipe categorical ibere ni o ni halakhic ipo.

[6] Emi yoo mu soke nibi ohun ni ibẹrẹ ero ti o si tun nbeere incandescence. Mo ro pe iyatọ kan wa lẹhin gbogbo. Ninu agbegbe ti iwa ifaramo si awọn iye iwa, ṣugbọn ni halakhah mejeeji ni ifaramo si awọn iye ẹsin ati ọranyan lati gbọràn si aṣẹ nipasẹ agbara ti jijẹ aṣẹ atọrunwa (laibikita otitọ pe o tun ṣe igbega awọn iye ẹsin ). Ironu nibi ni pe ninu iwa ko si ofin atọrunwa bikoṣe ifẹ Ọlọrun nikan pe a ṣe ni ọna yii. Ilana isori ko ni ipo ti mitzvah laarin ilana ti halakhah (botilẹjẹpe Mo sọ pe o ni ipo halakhic. Wo awọn nkan mi. Nibi).

Ati pe o tẹle pe nigbati Emi ko gbawẹ ni Yom Kippur nitori pe emi n ṣaisan, iwọn ti ofin ko si gaan, nitori pe aṣẹ ni iru ipo bẹẹ ni lati jẹ ati ki o ma ṣe gbawẹ. Nitorinaa lati jijẹ yii ko si ipalara ti o ṣẹlẹ ati pe ko si nkankan lati kabamọ. Ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, nínú àyíká ọ̀rọ̀ ìwà híhù, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé a kọ àwọn iye kan sílẹ̀ lọ́nà títọ́, ojúṣe ìwà rere láti máa bá a nìṣó ṣì wà (àyàfi pé a kò lè ṣègbọràn. ko si 'gba laaye'). Ṣugbọn ni halakhah tun wa ni iwọn abajade (atunse ti a ṣẹda lati mitzvah ati ibajẹ lati ẹṣẹ), ati pẹlu iyi si eyi o dabi ẹni pe o jọra si ohun ti a ti rii ninu ipo iṣe. O ni lati ṣe pẹlu iyatọ laarin aye ti de dicto ati aye ti de re, ati bẹbẹ lọ.

[7] Wo akọsilẹ lori bÌwé Lori ijiya ti Halacha ni Abala D, nibiti Mo ti jade lodi si awọn ọna mechanistic ni awọn ijiya ti ọrun.

80 Awọn ero lori "A Wo Othipron Dilemma ni Imọlẹ ti Jomitoro (Ẹgbẹ 457)"

  1. Agbẹbi kan banujẹ pe wọn ṣe idiwọ fun u lati gbawẹ ni Yom Kippur. Ni awọn ofin ti ofin ti o ti wa ni patapata bo - o jẹ alayokuro. Lọna miiran, aṣẹ lati ṣakoso ẹmi ati ẹmi kọja pupọ. Ṣùgbọ́n ó kábàámọ̀ rẹ̀, bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé ó mọ̀ dáadáa pé ẹ̀jẹ̀ òun ní àsìkò yìí, nítorí òun kò gbààwẹ̀. Oun ko ni ọjọ aawẹ, iwẹnumọ ati etutu. Ṣe iwọ yoo kọ awọn ikunsinu wọnyi silẹ bi Afra Daraa, ki o si yọ ọ kuro lori asọtẹlẹ ti 'ẹmi-ọkan' - awọn ariyanjiyan ti o ko gbero? Tabi awọn ohun elo miiran wa nibi ti o ni ọna ti o dabi ibanujẹ ti aiṣedeede iwa?

    1. Mo ni oye ni kikun ibinujẹ yi, ati ki o Mo ro tun o esan ni ibi kan. Ohun ti Mo ti jiroro ni ibeere boya iwulo / ọranyan wa (kii ṣe halakhic) lati banujẹ. Ni soki, Mo n awọn olugbagbọ pẹlu awọn normative kuku ju awọn àkóbá ipele. Ti awọn eniyan ba padanu ere bọọlu kan wọn binu, lẹhinna ṣe iwọ kii yoo jẹ alufaa bi olutọju ile-iyẹwu ?!

        1. Ko si iwọn kanna, ti o ba jẹ rara. Gẹgẹbi ohun ti Mo kowe ninu ọwọn, ni ero pe Gd ṣe idiwọ ibajẹ ti ẹmi ti ẹnikan ba ṣe ni ofin, lẹhinna ko si ohun ti o ṣẹlẹ. Ati pe ti o ba banujẹ ipadanu rẹ (pipadanu iriri) - dajudaju eyi jẹ ẹtọ rẹ ṣugbọn ko ṣe dandan ni iye. Boya o ṣe afihan iru Yarosh kan nitori ibanujẹ fihan pe awọn nkan ṣe pataki fun u. Ṣugbọn ibinujẹ iwa jẹ nkan ti o kọja ikosile pe iye ṣe pataki fun u. Ipero pe nkan kan ti o ni iṣoro ṣẹlẹ gaan nibi, ayafi ti Emi ko jẹbi. Ni ipo halakic ko si iṣoro kankan ti o ṣẹlẹ. Ni pupọ julọ o padanu iriri kan.

  2. Mo ro pe ko si ẹri ti o daju pe awọn ibeere iwa wa nipa Ọlọrun pe iwa-ipa ti fi agbara mu lori rẹ.
    Awọn ibeere wọnyi nikan ro pe Ọlọrun yan aṣẹ ti iwa bi ilana ti o ga julọ, nitorinaa beere bi o ṣe le tako ararẹ

      1. Emi ko ro pe o collided. Yato si, ti o ba dara, lẹhinna iwuri ko ṣe pataki. Ṣugbọn Mo ro pe o padanu orin aladun ti awọn ibeere wọnyi: o ṣafihan wọn bi awọn ibeere ọgbọn (nipa isomọ rẹ), ṣugbọn awọn ibeere wọnyi jẹ iṣe iṣe. Ó dà bí ẹni pé Ábúráhámù tí ó pàṣẹ láti ṣègbọràn sí ọmọ rẹ̀ yóò kàn ṣe kàyéfì nípa ìdúróṣinṣin ti Gd tí ó ṣèlérí pé Ísáákì yóò pè é ní irú-ọmọ, tí yóò sì kọbi ara sí ìbéèrè nípa báwo ni Ọlọ́run ṣe lè pàṣẹ irú nǹkan bẹ́ẹ̀. Si ọ awọn meji wọnyi jẹ awọn ibeere ọgbọn kanna. Ohun tí àwọn akéwì túmọ̀ sí kọ́ nìyẹn.

  3. Nipa ibeere Tirgitz - eyi jẹ ibeere ti o dara gaan, nitori rilara ni pe Halacha yatọ si awọn iṣẹ iṣe iṣe (gẹgẹ bi Maimonides ṣe pin laarin awọn ofin opolo ati gbigbọran, ati bẹbẹ lọ). Ọ̀nà kan láti ṣàlàyé èyí ni pé Gd wà lábẹ́ gbogbo ètò ẹ̀mí tí a kò lè ní àṣeyọrí rẹ̀ – lẹ́yìn náà ìbéèrè náà yóò tún béèrè lọ́wọ́ rẹ̀ nípa ti ara – tí Gd bá wà lábẹ́ irú àwọn òfin tí ó fìdí múlẹ̀ bẹ́ẹ̀, nígbà náà, ní ìbámu pẹ̀lú ìlànà àwọn òfin yìí. ni kan ti o ga kookan, a irú ti Spinoza Ọlọrun Ko ti ara ẹni ati alainaani, sugbon ni a "adayeba" ti kii-ti ara aye. O dabi fun mi pe ibeere ti ifarabalẹ Ọlọrun si awọn ofin jẹ alailagbara pupọ si ti kii ṣe tẹlẹ ninu ọran ti awọn ofin ọgbọn, gẹgẹ bi o ti ṣe alaye (wipe wọn kii ṣe “awọn ofin”), ati pe o lagbara diẹ ninu ọran ti awọn ofin iwa. , nitori ti o ti jiyan - kekere kan dín sugbon a nipe Mo le gba - ti won ba wa ni pataki ni ọna kanna. Ṣugbọn nigbati o ba de si awọn ofin halakhic o nira diẹ lati gba, ni ero mi. Nitoripe iwulo wọn pẹlu ṣiṣẹda aye kan nibiti wọn ṣe pataki, ti o dabi ẹnipe, ati ni oju ti o dabi pe ko ṣe pataki (ariyanjiyan naa ni pe wọn jẹ pataki ni ipele ti o ga julọ, ṣugbọn ko ṣee ṣe lati loye wọn - eyiti o jẹ iyara nla kan, ayafi ti a ba da aye pa pọ pẹlu awọn ofin wọnyi Isoro lati tẹmọlẹ). Eyi tun jẹ otitọ ti awọn ofin ti iwa ("" Fa irora jẹ buburu "jẹ ẹtọ ti o kan nikan si aye nibiti irora wa - ati pe ibeere nla ni idi ti Ọlọrun fi ṣẹda irora ni agbaye ati kii ṣe idi ti o fi sọ ọ. ko yẹ ki o fa irora), ati sibẹsibẹ bakan o dabi okun sii ni agbaye Mo lọ nibiti awọn ofin ti dabi diẹ sii lainidii. Depope he whẹho lọ yin, e ze Jiwheyẹwhe do aihọn he jẹnukọnna ẹn de mẹ bọ e ma tindo aṣẹ do. Nipa ona, nibẹ ni miran o tumq si seese lati wo pẹlu ibeere yi, eyi ti Emi ko mo ohun ti Mo ro nipa - lati so pe Ọlọrun le yan a aye ibi ti nikan awọn ofin ti iwa ni o yẹ bi a eda eniyan ojuse, ati awọn ti o le yan. aye nibiti a ti kọ awọn ofin wọnyi funraawọn lodi si awọn iye miiran, wọn le jẹ ohunkohun ati pe o wa labẹ yiyan rẹ. Ati pe o yan aṣayan keji nitori laisi iru ipo bẹẹ, a ko le wo awọn ofin wọnyi, wọn jẹ ti ara ẹni (gẹgẹ bi Maimonides ṣe kọwe nipa igi imọ ati doc). Ni ibamu si iṣeeṣe yii - aye ti aye halakhic ti o tako awọn ofin ti iwa jẹ idalare nigbakan fun idi kan ti ita, kii ṣe pataki, ati pe ko nilo gbogbo agbaye ti awọn ofin eyiti Ọlọrun wa labẹ rẹ. Ni apa keji, gẹgẹbi a ti sọ, ipinnu pupọ lati ṣẹda iru aye kan le dabi ẹni ti o ṣiyemeji.

    1. Emi ko loye ẹtọ naa. Emi yoo sọ asọye lori awọn aaye meji nikan ninu awọn asọye rẹ (eyiti Mo nireti pe MO loye):
      1. Awọn ofin ko waye. Itumọ rere ati buburu kii ṣe dandan nibẹ ṣugbọn boya otitọ kan. Nitorinaa ko si nkankan lati sọ nipa ibeere boya wọn ga ju Ọlọrun lọ tabi rara.
      2. Awọn ofin ti iwa tun jẹ awọn ofin nikan ni agbaye wa. Ti o ba jẹ pe a ti ṣẹda aye miiran ti o yatọ patapata pẹlu awọn ẹda ti a kọ ni iyatọ (wọn ko ni ibanujẹ ati ijiya), lẹhinna awọn ofin miiran yoo ti lo si rẹ. Ṣugbọn ti wọn ba jẹ awọn ofin iwa lẹhinna iwọnyi jẹ awọn ohun elo ti awọn ofin iwa tiwa wọnyẹn si awọn ipo yẹn. Eyi ni pato ohun ti o ṣapejuwe nipa halakhah, nitorinaa o dabi pe ko si iyatọ.

  4. Awọn ọmọ rẹ Yitzhak Koren

    "Gbogbo ẹtọ idanimọ ti iru: a jẹ b. Ti a ro pe ẹtọ yii pe o tọ, lẹhinna o tumọ si ni otitọ: a jẹ a, itumo tautology ofo. ” - Mo ni akoko lile lati wa iṣoro naa nibi. Ti a ro pe ẹtọ yii jẹ deede, o jẹ deede deede lati beere A = A, ṣugbọn lati beere 1 + 1 = 2 ati si eyikeyi ẹtọ to pe. Ti itumọ gbolohun naa ba jẹ alaye ti o ṣe afikun, lẹhinna ko si gbolohun ọrọ ti o ni "itumọ ti a ro pe o jẹ otitọ." Ti a ba ro / mọ pe o jẹ otitọ, lẹhinna lati tun sọ pe o jẹ otitọ ko ṣe afikun alaye si wa, nitorina ko ṣe pataki.

  5. B.S.D.

    Atayanyan Uthron ẹlẹwa jẹ fun awọn oriṣa, ti ko ṣe akiyesi ni kikun si iwọn wo ni a mọ wọn pẹlu iwa. Kàkà bẹ́ẹ̀, gẹ́gẹ́ bí àwọn ìtàn àròsọ, ó ṣe kedere pé wọ́n kún fún ìlara àti agbára.

    Ní ìyàtọ̀ síyẹn, Ọlọ́run Ísírẹ́lì ni orísun òtítọ́ àti orísun ohun rere. Oun ko 'tẹriba' si iwa ati otitọ. Oun ni otitọ ati iwa ni mimọ pipe wọn. A bi awọn ẹlẹda pe imọ wa jẹ crumb kekere kan. A mọ diẹ nipasẹ awọn imọ-ara wa, awọn imọ-ara wa ati ikẹkọ wa, ṣugbọn ohun ti a mọ jẹ erupẹ kekere kan lati aworan pipe, eyiti Ẹlẹda agbaye nikan mọ ni kikun ati pe oun nikan ni o mọ idi rẹ.

    Ìṣòro ìwà rere wa nípa àwọn ọ̀nà Ẹlẹ́dàá dà bí ìṣòro ọmọ tí kò lóye ìdí tí bàbá rẹ̀ fi ń lu ọwọ́ nígbà tó ṣẹ̀ṣẹ̀ gbìyànjú láti fi òòlù mọ́ ọ̀nà ẹ̀rọ iná mànàmáná, tí kò sì lóye ìdí tí wọ́n fi fà bàbá rẹ̀ lé lọ́wọ́. ìdìpọ̀ òǹrorò funfun tí wọ́n jẹ́ òǹrorò tí wọ́n ń yọ ọ̀bẹ wọn jáde tí wọ́n sì ń fa ẹran ara ọmọdékùnrin náà ya.

    Ní ti àwọn òbí ẹ̀dá ènìyàn, a ti láǹfààní tẹ́lẹ̀ láti lóye pé ìlù ọwọ́ ń bọ̀ láti gba ọmọ náà lọ́wọ́ iná mànàmáná, àwọn ‘àwọn tí ń fa ọ̀bẹ tí wọ́n fi aṣọ funfun’ sì ṣe iṣẹ́ ìgbẹ̀mílà fún ọmọ náà. Gbogbo diẹ sii bi awọn iṣe ti Ẹlẹda agbaye, ti o mu ẹda eniyan ni awọn ọgọọgọrun ọdun ti iwadii lati ni oye diẹ ninu ijinle wọn - pe a gba wa laaye lati fun diẹ ninu 'gbese' si Ẹlẹda wa, pe ijiya ati ijiya oun. mu wa tun dara fun wa, lati pese wa sile l‘ona.‘Lounge’, ki a si je ki a mo pelu okan wa pe nigba ti baba ba n jo omo re ‘Elikiki jo o’.

    Kabiyesi, Othipron Nefshatim Halevi

    1. 'Awọn iwa baba rẹ' ati 'awọn ẹkọ iya rẹ' - gbigba ajaga tabi oye ati idanimọ?

      Bí Ẹlẹ́dàá bá ní ìdánimọ̀ pátápátá láàárín ìfẹ́ rẹ̀ àti ohun rere, èèyàn lè ní àlàfo láàárín òye rẹ̀ nípa ohun tó dára àti ohun tó tọ́ àti àwọn ìtọ́ni tó ń rí gbà látọ̀dọ̀ Ẹlẹ́dàá rẹ̀. Ati pe aafo yii kii ṣe 'ṣeeṣe' nikan ṣugbọn o ṣe pataki, ṣugbọn o dinku niwọn igba ti eniyan ba jinlẹ ati loye diẹ sii ifẹ ti Kono.

      Lójú ọ̀ràn náà, ẹnì kan lè ní ìtẹ́lọ́rùn pẹ̀lú gbígba àjàgà láti inú ìdánilójú pé Ẹlẹ́dàá ayé ń ṣe ìdájọ́ àní bí ènìyàn kò bá lóye, ṣùgbọ́n ìyẹn kò tó. Fun eniyan naa ko yẹ ki o jẹ 'ẹrú' oloootitọ si Kono nikan, ṣugbọn tun jẹ 'akeko' kan ti o mọ bi o ṣe le ṣe ipinnu ifẹ Kono paapaa ni awọn ipo eyiti ko gba awọn ilana ti o han gbangba.

      Fun 'ẹrú' o ti to lati paṣẹ 'ṣe bẹ' tabi 'ṣe bẹ'. Kò ní gbé ìgbésẹ̀ kan láìgba ìtọ́ni pàtó kan, ṣùgbọ́n kí ó lè jẹ́ ‘akẹ́kọ̀ọ́’ tí ó mọ bí a ṣe ń darí ìfẹ́-inú rábì rẹ̀ àní nígbà tí ó bá pọndandan láti ‘lóye ohun kan láti inú ohun kan’, òye gbọ́dọ̀ wà. itumọ awọn nkan, nipasẹ eyiti o le fi awọn ilana silo.

      Ni ipari yii, a fun Torah ti a kọ silẹ ti a ti paṣẹ lati oke nipasẹ ọrọ naa 'ti a kọ si awọn tabulẹti’, ṣugbọn tun gbọdọ jẹ 'Torah ẹnu' eyiti o n wa lati loye itumọ ati ọgbọn ti awọn ofin Torah, ati lati ni oye ijinle ti Awọn ofin Torah - eniyan le fa ẹmi awọn nkan mu.

      Nipa Torah oral ti o ṣalaye ofin ominira - eniyan n gba ararẹ kuro ninu 'atayanyan' Yifron ', nitori ifẹ ti Ẹlẹda ti o bẹrẹ bi' gbigba ajaga ita '- di siwaju ati siwaju sii 'Torah Delia' pẹlu eyi ti o ye ati idamo.

      Tọkàntọkàn, Enoku Hanach Feinschmeker-Felti

      1. “Ṣugbọn nigbati ẹṣẹ [eniyan ninu igi imọ] ba jẹ ijiya nipasẹ gbigba agbara ọgbọn ọgbọn kanna… ati nitorinaa a sọ pe 'ati pe iwọ dabi Ọlọrun ti o mọ rere ati buburu’ ati pe ko sọ pe 'o mọ eke ati otitọ' tabi 'awọn aṣeyọri ti irọ ati otitọ'.
        Ati ni awọn nkan pataki ko si rere ati buburu rara bikoṣe irọ ati otitọ ”(Ọjọbọ, Apá I, P.B.)
        Boya Maimonides nibi tun n sọrọ nipa awọn otitọ iṣe ti o si pa atayanyan Eitipron kuro?

          1. O ṣeun fun itọkasi naa, Mo ka, Mo le ko loye, ṣugbọn Emi ko rii iṣoro pẹlu awọn ọrọ Maimonides.
            O dabi fun mi pe ki a pin gbolohun naa si meji:

            “Ati pe o dabi Ọlọrun ti o mọ rere ati buburu” - eyi jẹ nipa imọ ti o ti dagbasoke ninu rẹ fun awọn olokiki olokiki, lẹwa ati aimọ, fun dara tabi buru. Nitorina ni bayi iwa tun dabi si ọ rere ati buburu.

            “Àti pé [ẹsẹ̀] kò sọ irọ́ àti òtítọ́ tàbí àwọn tí wọ́n ní irọ́ àti òtítọ́, àti nínú àwọn ohun tí ó pọndandan, kò sí ohun rere tàbí ibi rárá bí kò ṣe irọ́ àti òtítọ́.” - Níhìn-ín Maimonides túmọ̀ sí ìwà rere. Ìyẹn ni pé, ní ọ̀nà yìí o ti ya ara rẹ sọ́nà kúrò lọ́dọ̀ Ọlọ́run, o sì pàdánù agbára ìmòye tó o ní tẹ́lẹ̀ láti mọ̀ nípa ìwà rere nínú ẹ̀ka òtítọ́-ọ̀rọ̀ Ọlọ́run tó jẹ́ òtítọ́ àti irọ́.

            O yẹ ki o ka bi ibeere ati idahun - ati kilode ti ẹsẹ naa ko sọ "irọ ati otitọ"? Idahun - nitori o padanu rẹ. Ṣùgbọ́n ẹ ó mọ̀ pé nítòótọ́, lọ́dọ̀ Ọlọ́run, àwọn ohun tí ó ṣe pàtàkì (ìwà rere) kì í ṣe rere àti búburú ṣùgbọ́n èké àti òtítọ́. Ati nibi atayanyan ti Eitipron jẹ superfluous.

            1. Mi ò tún rántí bí ọ̀rọ̀ náà ṣe rí gan-an, àmọ́ mo wá rí i pé ìwà ọmọlúwàbí nìkan ló jẹ́, kì í ṣe ìwà rere. Ni eyikeyi idiyele, paapaa ti o ba ni ẹtọ pe alaye kan wa ni Maimonides ti ko ṣe imukuro atayanyan ti Eitipron. Ni pupọ julọ o le jiyan pe Maimonides ni ipo tirẹ lori atayanyan naa.

      2. Ni SD ACH Tov ni Adash XNUMX

        Awọn iyatọ kii ṣe laarin 'ẹsin' ati 'iwa' ṣugbọn laarin 'iwa ti aanu' ati 'iwa ti idena'. Detersh, ni ida keji, ni iwa ti idilọwọ lati mu ẹsan buburu kan sori ẹlẹṣẹ ti yoo mu kuro ninu ẹlẹṣẹ ojo iwaju gbogbo 'oh amin' ti ipadabọ ti irufin naa.

        Níhìn-ín a nílò ‘àṣẹ àtọ̀runwá’ tí yóò fúnni ní ìwọ̀ntúnwọ̀nsì tí yóò mú ìwọ̀ntúnwọ̀nsì wá láàárín àìní fún ìdènà pàtàkì àti ìfẹ́-inú àtọ̀runwá láti ṣàánú àti fífàyè gba àtúnṣe.

        Nípa bẹ́ẹ̀, fún àpẹẹrẹ, ìdènà ń béèrè pé kí a mú àwọn ènìyàn tí wọ́n gbé èròǹgbà ẹ̀kọ́ ìkórìíra àti ibi dàgbà kúrò ní gbòǹgbò—Amálẹ́kì àti àwọn ará Kénáánì—àti ní ọwọ́ kejì ẹ̀wẹ̀, ìyọ́nú ń béèrè pé kí wọ́n pè wọ́n lákọ̀ọ́kọ́ sí àlàáfíà àti jíjẹ́ kí wọ́n sá àsálà nípa ‘yíyipada ìdarí’. nipa gbigba awọn iye ipilẹ ti igbagbọ ati iwa.

        Kabiyesi, Hasdai Bezalel Kirshan-Kwas Cherries

  6. Awọn ti o kẹhin arbitrator

    Dide okuta didan yika onigun mẹta. O jẹ nkan ti o ṣetọju gbogbo awọn ohun-ini ti igun mẹta ati tun gbogbo awọn ohun-ini ti Circle.
    Nkankan ti o jẹ onigun mẹta yika jẹ iyipo mejeeji ati ti a ṣe ti awọn laini taara mẹta.

    Lakoko ti eyi tako ọgbọn ti igbesi aye lojoojumọ, laanu, otitọ ko jo si awọn ohun ti oye wa. Bibẹẹkọ, a kii yoo wa.

  7. Emi ko ro pe aworan ti o ṣapejuwe fihan pe awọn iye ẹsin ni a fi agbara mu lori Ọlọrun. Nipa agbara ti jije ohun ti o jẹ, on tikararẹ jẹ aṣẹ ti o le pinnu pe awọn iye ẹsin kan (eyiti o ṣẹda) ṣe pataki to lati kọ awọn iye ti iwa. Otitọ pe awọn iye ti iwa jẹ abuda ko tumọ si pe wọn jẹ akọkọ ninu atokọ awọn ohun pataki.

    1. O dabi si mi pe o ko loye ariyanjiyan mi (tabi Tirgitz). Ti a ro pe awọn iye ẹsin wa ni ọwọ rẹ ti o tumọ si pe o le pinnu wọn bi o ṣe fẹ, ko si idi kan ni agbaye lati pinnu iye ẹsin ti o lodi si iwa. Kí nìdí tó fi máa ń ṣe bẹ́ẹ̀ tó bá lè mọ ìjẹ́pàtàkì ìsìn lọ́nà tó bá ìwà rere mu? O tẹle pe awọn iye ẹsin tun ko si ni ọwọ rẹ.

      1. Ti o ba jẹ bẹ Emi ko loye gaan tẹlẹ, ṣugbọn paapaa iyẹn ko wa si ọkan ninu ero mi, fun awọn idi meji:

        1. O le ma ṣee ṣe lati ṣẹda eto ẹsin ti o ni ibamu patapata pẹlu iwa (gẹgẹbi ọrọ rẹ nipa ẹda aye laisi ibi). Eyi ko tumọ si pe o fi agbara mu u, nitori pe o le fi silẹ patapata, ni idakeji si ipo pẹlu iwa. Ṣugbọn ti o ba ro pe o fẹ ọkan fun idi kan, o gbọdọ koju pẹlu awọn iye iwa rere kan. O ṣee ṣe pe o yan eyi ti o jẹ otitọ ni o kere julọ, ati pe eyi tun ṣe alaye ibatan pataki laarin awọn iye Torah ati awọn iye ihuwasi.

        2. Olorun le san a pada, ni aye tabi nigbamii, ẹnikẹni ti o ba ti wa ni iwa ipalara nitori awọn aye ti a iye Torah. O le rii daju pe ninu akopọ gbogbogbo iwọn idunnu rẹ yoo jẹ gẹgẹ bi o ti yẹ laisi iye Torah.

        1. 1. Nitorina eyi tumọ si pe o fi agbara mu lori rẹ. Ti o ba ṣeto eto naa bi o ṣe fẹ ko si idiwọ lẹhinna kini o ṣe idiwọ ibamu si iwa?
          2. Pe o le sanpada fun ayipada kan le jẹ otitọ. Ṣugbọn ko si idi ni agbaye lati ṣe bẹ. O le ṣeto awọn iye wọnyi lati baamu iwa.

          1. 1. O ṣeto eto bi o ṣe fẹ, ṣugbọn eyi ko tumọ si pe o wa ni aaye awọn aye ti o ṣeeṣe eto awọn iye ẹsin pẹlu irufin 0 ti iwa. Ko le fi idi eyikeyi esin eto, tabi yan lati awon ti ipalara iwa awọn kere.

            Bi o ṣe le yan lati ko ṣẹda aye kan, ṣugbọn (boya) ko le ṣẹda aye kan pẹlu gbogbo awọn anfani ti aye yii ṣugbọn pẹlu 0 buburu. Eyi ko tumọ si pe ẹda aye ti fi agbara mu lori rẹ, ṣugbọn pe ti o ba fẹ (!) Lati ṣẹda aye kan pẹlu yiyan ọfẹ lẹhinna ibi yoo tun wa ninu rẹ.

            1. Maṣe loye ifarabalẹ yii.
              Ti ko ba si ihamọ ti ko da lori rẹ, kini o ṣe idiwọ fun u lati ko pinnu pe iyawo Cohen ti a fipa ba lo yẹ ki o yapa kuro lọdọ ọkọ rẹ? Oun le ti pinnu idakeji (fun wa ni Torah laisi alaye yii). Idibo wo ni idilọwọ eyi lati ṣẹlẹ si i? Ninu ọrọ ti ibi, Mo ṣalaye pe awọn ofin lile ti iseda le ma wa laisi awọn aaye ti ijiya ati ibi. Ko si eto miiran. Ṣugbọn awọn eto ti awọn ofin ẹsin ko ni awọn ihamọ lori wọn. Wọn ti wa ni lainidii. Nitorinaa kini ni agbegbe ẹsin ṣe idiwọ fun u lati pinnu awọn ofin mẹrinla nikan laisi iyawo Cohen?

  8. [O ṣe ohun ti kii ṣe olubori bi olubori. Mo kan ni rilara ohun kan ti ko ni aiduro (ati pe o tun jade ninu awọn ọrọ rẹ si mi) kii ṣe ni ọna didasilẹ ti o ṣalaye rẹ]

    Aworan na fihan pe ko si iyato laarin halakhah ati iwa ti o ba de si awọn ija, ṣugbọn lẹhin gbogbo ẹ, gbogbo eda eniyan mọ iyatọ yii ati pe o yẹ lati mu imọran wọn ni idaji. Paapa ti ẹnikan ba banujẹ pipadanu ti wọn ko gba mitzvah tabi imọlara pataki ti o wa pẹlu aye rẹ, Emi ko tii gbọ ẹnikan ti o banujẹ lati lọ nipasẹ lao nitori ijusile Ni ọran ti Madin, ijusile nla kan wa. , ati pe eyi jẹ eyiti o ṣee ṣe Tza'a), ati ni ihuwasi, awọn eniyan deede tun kabamọ pe wọn ti ru ofin iwa, bii kiko lati gba awọn keferi kosher silẹ ni Ọjọ Shabbat.

    Nitorina o ṣe alaye rẹ pẹlu imọ-ọrọ pe ni halakhah Ọlọrun n ṣe atunṣe awọn ibajẹ ti ẹmi ati ninu iwa ti ko ṣe atunṣe awọn ibajẹ ti ara. Ṣugbọn bawo ni o ṣe dahun, lẹhinna ti ko ba si iwulo iwa lẹhinna kini awọn eniyan bikita nipa ipalara ti ara? Njẹ wọn (ati Emi ni gbogbogbo) jẹ aṣiṣe ati pe ko si ẹdọfu iwuwasi nibi ṣugbọn o kan rilara aimọkan?
    Lati ṣe alaye ọkan yẹ ki o fi han gbangba pe titi ti awọn ofin yoo fi wa ati paapaa nigba ti wọn kọ wọn lẹhinna gbogbo ofin kan wa ni aye. Eyi tumọ si pe ofin kii ṣe ilana ti o wulo “bayi ṣe bẹ” ṣugbọn ilana ilana, ati pe dipo ija kan wa ni aṣẹ kan looto nibi ati aṣẹ kan nibi ati nitori naa tun dipo ija ati ipinnu kedere iṣoro kan wa. (Afi pe o han gbangba pe ko si iwulo lati de rara ni ọpọlọpọ awọn otitọ ti ẹmi).
    Ati pe eyi ni ipilẹ ohun ti Raqa sọ (nitootọ a ti kọ ọ ni dandan ati isọdọtun ni ipolongo fun ayẹyẹ bi o ṣe tọka si mi. Emi ko ṣe iwadi ipolongo naa ṣugbọn nikan rii pe o sọ pe ti ẹnikan ba fẹ shofar lori Rosh Hashanah ti o ṣubu lulẹ. lori Shabbat Ni otitọ ṣugbọn opo. Emi * looto * ko loye nkan yii, ṣe o le ṣalaye rẹ fun mi? (Ninu idahun nibẹ o kowe pe o ro bẹ gaan). Ofin yii jẹ itọnisọna to wulo, Emi ko rii itumọ eyikeyi ni sisọ pe ni apa kan Mo paṣẹ A ati ni ọwọ keji Mo paṣẹ B ati ni otitọ Mo paṣẹ B.

    1. Maṣe loye idi ti o ko fi ri ibanujẹ fun isonu ti mitzvah kan. Dajudaju o je ti. Bi eni ti ki i se iya oko nitori pe o n se aisan. Ati awọn itan ti a mọ nipa awọn Rabbi ti o fi da ọ loju ti wọn si sọ fun u pe o jẹ ojuṣe rẹ ni ipo rẹ. Ni ikọja eyi, ni ṣiṣe lao ti o korira o jẹ ipo deede ati pe awọn eniyan ti di alamọdaju rẹ. Fun apẹẹrẹ ni tassel ti irun-agutan ati ọgbọ, ko si ẹnikan ti o ranti pe shatnaz wa. Ṣugbọn ninu alaisan ni USSR o jẹ ipo ti o ṣọwọn ati binu.
      Dajudaju eniyan bikita nipa ipalara ti ara ati ibinujẹ ti awọn ẹlomiran. Kini o jẹ ti Mo ṣe daradara. Ati pe ti eniyan ba jiya nitori awọn ajalu adayeba Emi ko kabamọ. Nitorina nigbati mo ba jẹbi rẹ (paapaa ti o ba jẹ otitọ) Mo da mi loju pe mo ma binu. Fokii awọn eniyan Hezi ni ijamba ti kii ṣe ẹsun fun rẹ, ati paapaa ibajẹ funrararẹ jẹ ẹbi, bawo ni ibinujẹ ti wọn ni fun ibajẹ ti wọn fa.
      Emi ko ranti awọn ọrọ mi ti o sọ pe aṣẹ naa wa, ṣugbọn Mo kowe nipa rẹ lọpọlọpọ ninu iwe kẹta ninu jara ọgbọn Talmudic kan. Gbogbo ara rẹ ti iwe jẹ iyasọtọ si iyatọ laarin aṣẹ ati ẹkọ ti o wulo. Ofin kan jẹ iru otito, ati pe itọnisọna to wulo jẹ itọsẹ rẹ nikan. Otitọ halakiki kan. O kan ran mi leti iyẹn.

      1. "Asọ ọrọ" lati inu awọn ọrọ rẹ wa ninu idahun ti o wa ninu okun ti o wa nibẹ nigbati mo gbiyanju lati pari lati RAKA pe aṣẹ naa kii ṣe ọrọ Ọlọhun nikan (ti o ba jẹ pe ọrọ Ọlọrun nikan ko jẹ ti mitzvah ni ipo kan nibiti Ọlọrun ti paṣẹ ni otitọ). lati ma ṣe ati paapaa kọ lati ṣe). Ati pe o dahun pe, "Mo gba pẹlu itupalẹ kan ti o rii ipilẹ ni imọran ti awọn mitzvos gẹgẹbi iru otitọ ati kii ṣe aye ti ọrọ Ọlọrun nikan." Mo le ma ti loye erongba rẹ nibẹ ni deede, ṣugbọn ni oju mi ​​awọn ọrọ RAA ko ni oye patapata. Ti o ba ran mi lọwọ lati loye ero yii Emi yoo dupe pupọ.
        Bi fun ibinujẹ, o dabi fun mi pe iyatọ wa laarin aṣiṣe ti awọn eniyan ti ko ni iwa (ibile lodi si halakhic lati awọn iwe) ati ipilẹ gidi kan, nitori pe wọn binu nikan fun ko tẹsẹ lori igigirisẹ wọn ati pe ko binu fun tassel. ati obo paapaa ti won ba ran won leti. Sugbon mo ṣe wipe ojuami.
        Ati ohun akọkọ - ti o ba jẹ pe iwa jẹ abuda nikan nitori ti o ṣe pataki lẹhinna nibiti o wa ti o jẹ dandan egboogi-iwa ko si iṣoro ti iṣoro deede paapaa lati ṣe ipalara ẹgbẹrun awọn bibajẹ. Kini idahun si otitọ pe awọn eniyan lero rogbodiyan ati tun yi pada si iwaju Ọlọrun gẹgẹ bi o ti ṣe apejuwe rẹ ninu ọwọn naa? Idahun rẹ jẹ bi mo ti ye mi pe o jẹ aṣiṣe ati nitootọ ko si iṣoro iwuwasi rara lati ṣe ipalara nigbati Ọlọrun ba ti fagi le ofin iwa Rẹ lati yago fun ipalara. Ẹ̀kọ́ nípa ṣíṣe àtúnṣe ìbàjẹ́ tẹ̀mí yàtọ̀ sí ṣíṣe àtúnṣe ìbàjẹ́ ti ara jẹ́ láti ṣàlàyé ìmọ̀lára àwọn ènìyàn kìí ṣe láti dá wọn láre. se beni ni?

        1. Eyi le ni oye nipasẹ aba mi lori awọn anfani ti ẹmi. Iwọnyi duro paapaa nigbati Emi ko ni ọranyan lati ṣe iṣe ti o mu wọn wá. Ṣugbọn dajudaju anfani nikan ko to lati ṣalaye mitzvah kan. Ní ìṣàpẹẹrẹ, èmi yóò sọ pé àṣẹ náà wà títí láé. Ṣugbọn nigba miiran o ni lati kọja nitori ofin miiran.
          Apeere ti ohun kan ti o ṣe ni wipe akoko fa awon obirin. Igbanilaaye ti o fẹrẹ jẹ pe gbogbo awọn agbẹjọro pe iye wa ni ṣiṣe, ati pupọ ninu wọn paapaa ro pe o jẹ mitzvah ti o wa tẹlẹ (Rabbi Brish tumọ si pe Safra kọ pe ko kọ rara). Ṣùgbọ́n ní ti òfin Ọlọ́run àwọn obìnrin jẹ́ aláìlẹ́gbẹ́. Ko ni lati ṣe eyi, nitorina kini mitzvah wa nibẹ ti wọn ba ṣe lonakona?

          Mo ro pe o wa ni a normative isoro ti ipalara ati awọn ibinujẹ jẹ gidi ati ki o ko o kan àkóbá. Ibaje Iwa Ko dabi Ọlọrun Ẹmi ko parẹ paapaa ti o ba ṣe ohun ti o nilo lati.

          1. Apejuwe ti ofin naa wa titi lai ṣugbọn o gbọdọ kọja lori ṣapejuwe iṣoro naa. Eyi ṣee ṣe nigbati orisun ikọlu ba wa lati awọn otitọ ti ẹmi ipalọlọ ni igun ati pe ko dabi pe o ṣee ṣe nigbati mitzvah jẹ eeyan ti o loye ti o ni lati sọ fun mi kini o fẹ ki n ṣe. Ní ṣíṣe bẹ́ẹ̀, o fi àṣẹ wé shofar ní Gd ní Ọjọ́ Ìsinmi, níbi tí Ọlọ́run ti kọ̀ mí ní ti gidi láti máa tako (ó pa mí láṣẹ láti ṣègbọràn sí àwọn amòye. Mo gba pe o ṣoro lati ṣalaye pipin, ṣugbọn bibẹẹkọ o dabi pe o wa. Láti sọ pé èmi ń ṣe àwọn òfin Ọlọ́run nígbà tí mo ṣọ̀tẹ̀ sí i, tí mo sì ń fẹ́ ìró náà láìka ojú ògo rẹ̀ sí láìka ìfòfindè náà jẹ́ ohun àjèjì. MM Ti o ba jẹ bẹ oun yoo ṣe àṣàrò lori rẹ (nipasẹ ọna ti o jẹ iyanilenu lati ṣe afiwe si mitzvah ti o tẹle ni ẹṣẹ ati ijiroro ti o mu wa lori R. Asher Weiss, Emi yoo tun ṣe àṣàrò lori eyi. Ati pe adun ẹran ẹlẹdẹ kan gbe ninu rẹ. ni ọna ti o ṣe eewọ lati ọdọ Dauriyta boya tun Raqa jẹwọ pe ko si ofin lati jẹ)

            Emi ko loye kini iṣoro iwuwasi yẹ ki o ṣe ipalara ti o ba jẹ pe ninu ọran ti o wa ni ibeere ko si aṣẹ lati ọdọ Gd ti o ṣe idiwọ ipalara ipalara kan pato yii. Ni awọn ọrọ miiran, o tumọ si pe paapaa ninu iwa ti aṣẹ lati ma ṣe ipalara wa wa ṣugbọn o gbọdọ kọja. Ti ofin ba jẹ nkan ti o ni oye ti o mọ ohun gbogbo ti o pinnu kini lati ṣe pẹlu ẹgbẹ lẹhinna ọrọ yii ko ni akiyesi nipasẹ mi bi oke. Gẹgẹbi a ti sọ Emi yoo ronu eyi, boya Mo ti jiya lati itupalẹ onigun mẹrin.

            1. Nipa idinamọ Dauriyta ati mitzvah, apẹẹrẹ ti o dara julọ ti irubọ ti a ṣe ohun ọdẹ (boya ounjẹ ti o wa ninu idinamọ bi ounjẹ wa ati pe ko si mitzvah tabi boya mitzvah tun wa ati tun ṣe ẹṣẹ) jẹ wahala ti ọmọbirin naa. si awọn arakunrin. Beit Hillel leewọ ati ọmọ bastard. Ṣe o ṣee ṣe pe ninu ero wọn, paapaa awọn ti o ṣọfọ iponju ti ọmọbirin naa mu mitzvah ti ọfọ ṣẹ?! (O ṣee ṣe lati pin laarin awọn ofin laarin mitzvah ati laarin awọn ofin ni oriṣiriṣi mitzvos. Ṣugbọn gbogbo aaye ni pe o dabi si mi gangan kanna)

            2. Awọn otitọ ti ẹmi wa, gẹgẹ bi mo ti kọ ninu iwe. Ṣugbọn wọn ko ni ẹtọ ayafi ti ara kan ba wa ti o ṣe ofin wọn ati / tabi paṣẹ fun wọn.
              Ko si iyato ninu ọran wa laarin idinamọ ati aini ọranyan. Iwọ funrarẹ gba rẹ, lẹhinna o jẹ ki o nira. O ya mi loju!

              1. Kini o ro pe o duro ni apẹẹrẹ akọkọ, pe awọn ọrọ Raqa tun wa ni eyikeyi lau Dauriyta ti a ko kọ nitori iṣẹ kan ti o ba wa ni iṣe ti o si ṣẹ lao gba mitzvah kan ti o si jade kuro ni iṣẹ, tabi ọrọ rẹ. nikan ni Durban idinamọ ti o fagilee Dauriyta mitzvah?

  9. Ko si iwulo fun awọn ero ati oye ni akọkọ. O dabi si mi pe ẹri eyi wa lati otitọ pe mitzvah ti o tẹle ninu ẹṣẹ naa jẹ asan. Ati pe akọkọ ti tẹnumọ iyatọ laarin ofin yii ati pe ko ṣe ẹgan. Ni eyikeyi idiyele, ni ọpọlọpọ igba, nigbati ofin ko ba kọ fun idi kan (fun apẹẹrẹ, kii ṣe igbakana), o jẹ ipo ti Ile-ẹjọ giga julọ.
    Ni ero rẹ, ko si iwulo fun ẹsẹ kan fun eyi, nitori pe ipo funrararẹ ko ni iye fun iru mitzvah kan. Ṣugbọn Gemara kọ eyi lati "ẹniti o korira ọlọṣà ti o goke." Pẹlupẹlu, ni ibamu si Thos.

    1. Mo ti sọ loke lori mitzvah ti o tẹle ni ẹṣẹ ṣugbọn Mo ronu nikan ti apẹẹrẹ ti sukkah ti a ti kó ni ibi ti iṣe ti mitzvah kii ṣe ẹṣẹ (ati pe ijiroro rẹ wa lori awọn ọrọ ti R. Asher Weiss ati Ezal). Ni bayi Mo rii ni Wikipedia apẹẹrẹ ti jijẹ matzah ti a fibọ sinu Pesach ti wọn sọ nibẹ (Emi ko ṣayẹwo orisun) pe wọn ko jade ni ọna wọn lati ṣe matzah ati pe wọn ko ṣe akiyesi matzah matzah. Ati pe eyi jẹ otitọ bi o ti sọ (boya nikan ti o ba wa nibẹ nigbati ko ni matzah miiran ati nitori naa o han gbangba pe Gd kọ fun u lati jẹ matzah ti baptisi).
      Laisi ẹsẹ kan a kii yoo mọ ohun ti n pọ si, iyẹn ni, ohun ti Ọlọrun paṣẹ nitootọ, boya ninu matzah dipped o paṣẹ bẹẹni lati jẹun ti ko ba si matzah miiran. Emi ko mọ ọrọ naa ṣugbọn jija ni aṣikiri ti a fi ẹsun kan Aratuntun paapaa lẹhin ti adigunjale ti ra ati aṣikiri rẹ fun gbogbo idi ati pe o gba ọ laaye lati jẹun fun itunra ko tun yẹ fun pẹpẹ. [Yato si, imọran ti ṣafihan pe bibẹẹkọ “ko si iwulo fun ẹsẹ kan” jẹ iyalẹnu pupọ ati ni pataki ni ina ti iwe lori ẹsẹ ti o kọni ni idakeji, nitori a ni awọn imọran nibi ati nibẹ ati pe dajudaju Emi gba pe RAKA sọ ọrọ rẹ ati pe o paapaa ro pe awọn ọrọ rẹ jẹ itẹwọgba Mo ni iṣoro ni ero pe o nilo ẹsẹ kan lati jade ninu alaye yii]

      Bi o ti wu ki o ri, bi o ṣe sọ pe o han pe ẹnikẹni ti o ba jẹ matzah ti a fibọ ko pa ofin matzah mọ rara ati pe o ti tapa idinamọ fibọ. Ṣugbọn ẹnikẹni ti o ba fẹ shofar ni AMẸRIKA ni Ọjọ isimi fun Ya'akov ni aṣẹ lati fẹ ati ki o lọ nipasẹ Shabbat Durban.
      Eyi tumọ si pe ninu awọn ofin ti ijusile laarin Torah mitzvah "ara" jẹ asọye nikan fun awọn ipo ninu eyiti a ko kọ. Ṣugbọn ninu awọn ofin ti ijusile lati Durban mitzvah Dauriyta "ku" ayafi pe ni otitọ o jẹ ewọ lati pa a mọ ati bi apẹrẹ ti ofin naa wa lailai ṣugbọn nigbami o ni lati fọ.

  10. Niti aba rẹ pe ofin ẹsin, tabi o kere ju awọn iye ipilẹ rẹ, gba lati awọn otitọ ominira ti a fi lelẹ lori Ọlọrun - o dabi fun mi pe dipo isọdọtun iwọn miiran ti o so Ọlọrun di, awọn iṣoro imq ti o yọrisi, eyi le ṣee fi sori imọran ti iwulo giga fun ikẹkọ eniyan. Lati le mu ikẹkọ ati yiyan eniyan pọ si, “Ọlọrun ni ọpọlọpọ Torah ati mitzvos” fun wọn, paapaa awọn ti o lodi si iwa ihuwasi. Mo ranti pe o kowe ninu ọkan ninu awọn ọwọn pe o jẹ deede isodipupo awọn iye ti o funni ni itumọ diẹ sii si yiyan, nitori pe awọn akojọpọ ṣee ṣe diẹ sii laarin awọn iye.

    1. Ohun ti mo pe ni iye ẹsin ti o pe ikẹkọ eniyan. Nitorina bawo ni o ṣe yatọ? Ṣe o tumọ si lati sọ pe ko si awọn ibi-afẹde rara ninu nkan naa yatọ si ipari ti ọkunrin naa? O tẹle pe gbogbo awọn ofin jẹ lainidii patapata (o le ti yan miiran ati paapaa awọn ofin idakeji). Ṣugbọn lẹhinna ariyanjiyan Tirgitz pada, kilode ti awọn ọran wa ninu eyiti o ti ṣe idajọ lodi si iwa.

  11. O kọwe pe awọn iye ẹsin ti fi agbara mu Gd, ṣugbọn bibẹẹkọ ninu iṣẹlẹ ti rogbodiyan laarin awọn iye ẹsin o ṣe iyanu ati ṣe idiwọ ibajẹ ẹsin ti o ṣẹlẹ nipasẹ ṣiṣe ohun ti o kọja. Ti Emi ko ba loye bii awọn iye ẹsin ṣe fi agbara mu lori rẹ - lẹhinna o le fagilee wọn nigbakugba ti o fẹ. Ati pe ti ko ba fẹ lati dabaru pẹlu ẹda (paapaa ẹda ẹsin), kilode ti o ṣe dabaru ninu awọn ọran ti ariyanjiyan laarin awọn iye ẹsin?

  12. Nipa ohun ti o kọ nibi "
    “Biotilẹjẹpe lori ero siwaju o le jiyan pe ni imọ-jinlẹ ti MO ba ṣe ohunkan laaye lẹhinna a yago fun ibajẹ ti ẹmi. A le sọ pe Gd ṣe iṣẹ iyanu kan ati ṣe idiwọ ibajẹ naa ki aiṣedeede ko ba si nipasẹ eniyan olododo bi emi ti o jẹ oloootọ si ofin. ”
    Eyin mọwẹ, naegbọn e ma na nọ wà azọ́njiawu to whepoponu nado glọnalina mẹhẹngble gbigbọmẹ tọn he gbẹtọ lẹ nọ wà lẹpo, vlavo yé wà nude he yin gbigbẹdai kavi lala?

      1. Nitootọ ni agbaye yoo dale lori awọn iṣe wa, nikan ibajẹ ti ẹmi ko da lori awọn iṣe wa, nitori nibẹ ni ibamu si ohun ti o ti kọ o duro lati laja. Yàtọ̀ síyẹn, bí Ọlọ́run bá tún fẹ́ kí ìbànújẹ́ tẹ̀mí náà sinmi lé àwọn ìṣe wa, èé ṣe tí a fi jẹ́ pé nínú ọ̀ràn ẹnì kan tí ó ti ṣe ohun kan láti dá sí ọ̀ràn náà láti dènà ìpalára tẹ̀mí? Lẹhinna, o jẹ aṣọ fun eto imulo rẹ pe agbaye yoo dale lori awọn iṣe wa.

  13. Nipa ohun ti o ko sinu paragirafi yii:
    “Emi yoo ṣalaye ibeere rẹ. Gẹgẹbi ọna mi, Ọlọrun paṣẹ fun wa lati ni awọn ilana ti o lodi si iwa lati le gbe awọn iye ẹsin laruge. Ti o ba jẹ bẹ, Tirgitz jiyan, o dabi pe awọn iye ẹsin tun ni ipa lori rẹ ati kii ṣe abajade ti ifẹ lainidii rẹ (ofin ọba). Ti awọn ofin naa ko ba jẹ “awọn ododo halakhia” ti a fi lelẹ lori Ọlọrun ṣugbọn ti a da nipasẹ ofin Rẹ, lẹhinna Oun le ti ṣe wọn ni iyatọ. Ni iru ipo yii Emi yoo nireti pe ti o ba fẹ (ati jogun) lati ṣe rere kii yoo ṣe awọn ofin ti o lodi si iwa-rere. Wiwa ti awọn ija tọkasi pe awọn ofin halakhah (tabi awọn iye ẹsin, eyiti awọn ofin halakhah kanna ṣe igbega) tun fi agbara mu lori Ọlọrun, nitorinaa o mu (tabi fipa wa) nitori iwulo si awọn ija wọnyi. ”

    O tumọ si lati awọn ọrọ rẹ pe gbogbo awọn mitzvos ati awọn ofin ti Halacha ni a fi agbara mu lori Gd, ṣugbọn lati inu ariyanjiyan rẹ eyi ni a le yọkuro nikan pẹlu awọn ofin ati awọn mitzvos ti o lodi si iwa. Aṣẹ bi kika Shema ko duro ni ilodi si iwa ati nitorina ko jẹ dandan pe o fi agbara mu lori Gd tabi pe o jẹ otitọ halakic.

    Yàtọ̀ síyẹn, ó ṣeé ṣe kó jẹ́ pé kódà nínú àwọn ọ̀ràn tí Ọlọ́run ti pàṣẹ ohun kan tó dà bíi pé ó jẹ́ oníṣekúṣe, ó jẹ́ láti dènà ìwà ìrẹ́jẹ tó pọ̀ sí i. Fun apẹẹrẹ, ọrọ ti awọn olufaragba. O han gbangba pe Ọlọrun paṣẹ pipa awọn ẹranko lainidi. Ṣugbọn o ṣee ṣe pe laisi aṣẹ yii, awọn eniyan yoo ti kọ ẹsin patapata nitori pe kii yoo ti ni paati pataki ninu igbesi aye ẹsin ti o ṣaju fifun Torah. Ìyẹn ni pé, ìyípadà sí ẹ̀sìn àwọn Júù pọ̀ jù, ì bá sì ti ba ìyípadà yìí nínú ewu.

    Ní àfikún sí i, ó ṣeé ṣe kí Ọlọ́run máa ń fi ìfẹ́ Rẹ̀ sí ipò àkọ́kọ́ nígbà mìíràn (tí a kò fipá mú un) gẹ́gẹ́ bí ohun kan tí ó ṣe pàtàkì ju ìpalára ìwà rere sí àwọn ẹ̀dá Rẹ̀. Di apajlẹ, mì gbọ mí ni pọ́n ojlo Jiwheyẹwhe tọn nado mọ ahọsumẹ yí. Eyin na lẹndai ehe wutu e dona gbleawuna mẹde to nudida etọn lẹ mẹ to whedelẹnu, e sọgan wleawufo nado wàmọ nado ze ojlo enẹ dote, podọ dile etlẹ yindọ e sọgan jo ojlo enẹ do to ojlẹ de mẹ, e gbẹsọ nọ ze e do otẹn tintan mẹ taidi nuhe yin nujọnu hú ylankan walọ dagbe tọn. . Iyẹn ni, o ṣee ṣe pe paapaa awọn ofin ti o lodi si iwa ihuwasi ko fi agbara mu lori rẹ ati pe kii ṣe awọn ododo halakic, sibẹsibẹ o yan lati paṣẹ fun wọn nitori pe o ṣe pataki fun u ju ipalara iwa lọ. Ati pe ti o ba sọ pe eyi jẹ yiyan alaimọ ati pe o lodi si arosinu pe Ọlọrun jẹ iwa nigbagbogbo, Emi yoo dahun pe Ọlọrun tun yẹ ki o jẹ iwa si ara rẹ. Iyẹn ni, nigbati o ba fi ifẹ rẹ silẹ, ipalara kan wa si ararẹ (iru ero ti igbesi aye iṣaaju rẹ).

    1. Nitootọ, ariyanjiyan naa ṣe pẹlu awọn ofin ti o lodi si iwa.
      Ni ti awọn olufaragba naa, Emi ko loye ibeere naa. O ṣe alaye patapata ti awọn ofin ti awọn ẹbọ. O dara. Ati pe ti o ba tumọ si pe eyi jẹ alaye iwa aiṣe-taara, ni ero mi ko ṣeeṣe.
      Tó o bá sọ pé ohun kan dára lójú rẹ̀, ó túmọ̀ sí pé ó ní àfojúsùn kan tí kì í ṣe ìyọrísí ìfẹ́ Ọlọ́run lásán.

      1. Niti awọn irubọ, Mo tumọ si pe awọn ofin wa ti o dabi si wa lodi si iwa, ṣugbọn ni otitọ ni ijinle wọn wọn ṣe agbega iwa-rere. A o kan ko loye bii tabi idi ṣugbọn alaye ti o jinlẹ le wa lẹhin wọn ti o ṣe alabapin si igbega ti iwa (kii ṣe gbogbo awọn ofin ti o lodi si iwa jẹ dandan bẹ, ṣugbọn o kere ju diẹ ninu wọn le jẹ).

        Bi fun ayo ni oju rẹ, Mo tunmọ si awọn "ti ara ẹni" ipongbe ati ipongbe Ọlọrun. Ìyẹn ni pé, kì í ṣe ohun kan tí wọ́n fipá mú un láti òde, bí kò ṣe ìfẹ́ inú rẹ̀. Emi ko ni idaniloju pe ọrọ lainidii yẹ nibi nipa ifẹ Ọlọrun. Gẹgẹ bi ifẹ ẹnikan lati jẹ ẹrọ orin chess ti a fọwọsi ni a ko pe ni ifẹ lainidii (tabi ko fi agbara mu u lati ita). O jẹ ifẹ ti ara ẹni. Boya Ọlọrun fẹ lati "jẹ ẹrọ orin chess ti o ni ifọwọsi" ni aaye kan, ati fun eyi o ṣetan lati rubọ ipalara iwa si awọn eniyan kan nigba miiran.

          1. Mo n ko sọrọ nipa awọn ewu eniyan ara wọn. Mo sọ pe diẹ ninu ifẹ Ọlọhun le wa, pe bi o tilẹ jẹ pe a ko fi agbara mu u lati ita (otitọ halakhic), o tun ṣe pataki fun u ju ipalara iwa si awọn ẹda rẹ, ati nitori naa o pasẹ rẹ.

            1. Ti ko ba fi agbara mu u ati pe ko si ohun ti o pinnu lati sọ lẹhinna o jẹ ipinnu lainidii rẹ, ati draa kushya si duchy. Boya o jẹ lainidii tabi o fi agbara mu (ni ọna ti awọn iye iwa ti fi agbara mu wa. Iṣeduro wọn ti fi agbara mu, kii ṣe ihuwasi ni ibamu si wọn). Emi ko rii iṣeeṣe kẹta.

                  1. Ọrọ ti aṣiri iṣẹ naa wa ni iwulo giga ati ifẹ Ọlọrun lati sanwo. Ninu awọn mejeeji, Ọlọrun nilo wa lati ṣaṣeyọri awọn ibi-afẹde wọnyi. Fun idi ti iyọrisi awọn ibi-afẹde wọnyi ko le si ona abayo lati fa ipalara iwa si ẹnikan. Gẹ́gẹ́ bí ẹ̀dá ènìyàn ṣe ń ṣe àyẹ̀wò ẹranko fún àwọn ète ìṣègùn, ó ṣeé ṣe kí Ọlọ́run máa ń lò wá bí ó tilẹ̀ jẹ́ pé nígbà mìíràn ó ń pa wá lára, fún àìní rẹ̀.

                    1. Idi ti o yoo sàì yoo wa ni tipatipa lori rẹ. O le yan. Lẹhinna, gbogbo iwulo lati sọ pe o fi agbara mu lori rẹ wa lati alaye pe Ọlọrun kii yoo yan ohun alaimọ. Ṣugbọn mo ti fun apẹẹrẹ ni pe nibiti o ti jẹ dandan, awọn eniyan tun yan nkan alaimọ fun ara wọn ati ni deede (awọn idanwo iṣoogun ninu awọn ẹranko)

        1. Nitorinaa kilode ti ẹnikan yoo wa si awọn ododo halakhic ti o fi agbara mu Gd. A lè sọ pé ẹ̀kọ́ ìwà rere kan wà tí ó sọ pé dípò kí ìforígbárí láàárín àìní Ọlọ́run àti ìpalára ìwà rere sí ẹ̀dá ènìyàn, òtítọ́ ìwà rere kan wà tí ó sọ pé ó sàn kí a ṣe ìpalára fún ẹ̀dá ènìyàn ju kí a bá àìní Ọlọ́run lọ́wọ́.

          1. Nuhudo Jiwheyẹwhe tọn sọ yin hinhẹn gánnugánnu do e ji, kavi e ma yin dandannu bo ma nọ doalọtena nujinọtedo walọ dagbe tọn lẹ.
            Ni ero mi ko si ọna jade ninu eyi: boya fi agbara mu tabi lainidii. Ati lainidii ko kọ iwa. Nigbakugba ti o ba wa lati ọna ti o yatọ ṣugbọn idahun jẹ kanna. Ibora naa kuru, o le bo ẹsẹ rẹ tabi ori ṣugbọn kii ṣe mejeeji.

              1. Ko ṣe pataki. Awọn nkan tun wa ti a fi agbara mu lori rẹ. Ṣugbọn ju iyẹn lọ, iwulo yii jẹ otitọ ti o ṣẹda OUGHT. Awọn ariyanjiyan ni wipe awọn ofin ti wa ni fi agbara mu lori rẹ bi awọn iye ti iwa. Ko dabi si mi pataki boya o jẹ ipaniyan nipasẹ awọn otitọ ati awọn iwulo tabi taara. Mo tun ro pe awọn iye wọnyi jẹ, ṣugbọn kilode ti o ṣe pataki ?!

                1. Eyi ni ohun ti Mo jiyan ni idahun ṣaaju. Wipe otitọ ti iwulo yii ṣẹda ohun kan, ṣugbọn o yẹ lati agbegbe ti iwa ati kii ṣe lati agbegbe ti halakhic tabi bibẹẹkọ. Gẹgẹ bi awọn idanwo lori awọn ẹranko ati kii ṣe lori eniyan ṣe yẹ ti iwa ati Emi ko lọ.

                    1. Ohun ti mo tumọ si ni pe Ọlọrun paṣẹ awọn ofin ti o lodi si iwa nitori iwulo diẹ ti o wa ninu Rẹ. Ṣugbọn ṣaaju ki o to paṣẹ o wa ninu iṣoro kan boya lati ṣe pataki iwulo rẹ, tabi yago fun ibajẹ iwa si awọn ẹda eniyan. Iyatọ yii wa ni aaye iwa. Gẹgẹ bi atayanyan ti boya lati ṣe awọn adanwo lori eniyan tabi ẹranko jẹ ni aaye iwa.

  14. Nitorinaa iye ẹsin kan wa (eyiti o yan lati pe iwulo) ti o fi agbara mu lori rẹ, ati pe ipinnu nikan ni atayanyan laarin rẹ ati iwa jẹ ipinnu ihuwasi. Kasowipe o daada, nigbana kini? Nibo ni ariyanjiyan naa wa? Ni ikọja eyi, ninu ero mi ipinnu laarin iye ẹsin tabi iwulo ati iye iwa kan funrararẹ kii ṣe ni ipele iṣe.

    1. Si ti o dara julọ ti imọ mi, Rabbi Michi sọ eyi:
      A. Ọlọrun fẹ awọn ti o dara nitori o jẹ ẹni rere
      B. Ilana ẹsin kii ṣe kanna pẹlu aṣẹ iwa
      kẹta. Ninu ija laarin ilana ẹsin ati ilana iwa, ilana iwa gbọdọ jẹ yiyan nigba miiran
      Kilode ti o ko sọ pe ija naa jẹ oju inu nikan (gẹgẹbi ọna ti Rabbi Lichtenstein ati ni ojurere ti iwa ti o gbilẹ ni awọn agbegbe ẹsin)?
      D. Oye mi ni pe dandan ni atẹle pe ilana ẹsin ti fi agbara mu fun Ọlọhun pẹlu, bibẹẹkọ kilode ti o fi paṣẹ ni ilodi si iwa?
      Ohun ti o ku lati loye ni idi ti a fi gba wa laaye lati yan ilana ihuwasi ninu iṣẹlẹ ti ija, niwọn bi Ọlọrun ti yan ilana isin ninu ija yẹn?
      Ojutu ti o ṣeeṣe ni pe aṣẹ ẹsin ni a fun ni nipasẹ Ọlọrun, ṣugbọn lati igba ti o ti ṣinṣin lori ẹṣọ rẹ, ati pe a ro pe ni otitọ ti a fun ni kii ṣe mitzvah, nitorinaa jade fun aṣẹ iwa.
      Gbogbo eyi ni ibamu si ọna ti oloye-pupọ ti ọmọ wa, Ramad Shlita, jẹ oloootitọ si ọna rẹ ti ko ṣe akiyesi awọn aṣayan ti ifẹ Ọlọrun (ati ki o wo imọ-imọ-imọ-imọ-imọ-ominira). Ati doc ati il.

        1. Eyi tumọ si pe ko si idanimọ laarin halakhah ati iwa-iwa [1]. Iwọnyi jẹ awọn ẹka meji ti o wa ni ipilẹ ominira (botilẹjẹpe kii ṣe nigbagbogbo ilodi laarin wọn dajudaju). Idajọ boya iṣe kan jẹ iwa tabi rara, ati ṣiṣe idajọ boya o jẹ iyọọda tabi eewọ ni halakically jẹ awọn idajọ meji ti o yatọ ati ti o fẹrẹẹ jẹ ominira. Ẹka halakhic ati iwa jẹ awọn ẹka oriṣiriṣi meji. Nitoribẹẹ ni awọn ọran nibiti ija ba wa laarin iwa ati ẹkọ halakhic lẹhinna o ni lati pinnu ni ọna kan (ati pe eyi kii ṣe nigbagbogbo ni ojurere ti halakhah), ṣugbọn wiwa gidi ti rogbodiyan kii ṣe iṣoro funrararẹ. Iru awọn ija tun wa laarin awọn iye ihuwasi meji (bii ninu apẹẹrẹ ti fifipamọ igbesi aye kan nipa jijẹ irora), ati pe ko si sẹ pe iye halakhic yoo tun wa ati iye ihuwasi kan.

          Sọ lati iwe 15. ati awọn asọye rẹ lori awọn onibaje ni ifọrọwanilẹnuwo pẹlu Ilu Lọndọnu. Ṣe kii ṣe awọn olukọ ti ko tọju ilana ẹsin nigba miiran? Jọwọ ṣe o le ṣalaye iyatọ fun mi?

          1. Mo ṣe pẹlu eyi ni ibẹrẹ ti iwe kẹta ni mẹta. Ni kukuru, nigbati ija nla ba wa ofin nigbagbogbo bori. Fun apẹẹrẹ, lati ara Amaleki. Torah funrararẹ ṣe akiyesi idiyele iwa ati sibẹsibẹ paṣẹ fun u. Sugbon nigba ti rogbodiyan ba jẹ lairotẹlẹ, gẹgẹbi iṣakoso ọkan ati Shabbat, nibẹ ko ṣee ṣe lati yọkuro kuro ninu ofin ti o wa ni Shabbat ti o kọ Pikun tabi idakeji. Ni iru awọn ipo bẹẹ o ni lati ṣe ipinnu fun ara rẹ.
            Ati gbogbo eyi nigbati ofin ba han ninu Tara. Ti o ba jẹ abajade ti itumọ tabi iwaasu lẹhinna iyemeji wọ ibi pe ofin yii ko tọ.

  15. Mo máa ń mẹ́nu ba nínú àwọn ìjíròrò nípa àwọn ìtẹ̀sí òdì kejì nínú ẹ̀sìn àwọn Júù, pé èrò yín ni pé nínú ọ̀ràn yìí kí a yan ìwà rere lórí Tórà, yàtọ̀ sí Rabbi Riskin tí ó ń ṣe okimata nínú Tórà, àti àwọn rábì ìbílẹ̀ tí wọ́n ń ṣe okimata nínú ìwà rere. Ati aṣa Israeli Torah.
    O kan, inu mi dun gaan fun ọ lati sọ ero mi di mimọ. Ninu ọran halakhah Daurite ti o han gbangba ti o lodi si iwa-rere, njẹ aaye kan wa lati yan iwa bi? Ati kini nipa Halacha Durban? Njẹ Okimata ti ṣe si Dauriyta halakhah ni ọna ti ko tako iwa, paapaa ti o lodi si aṣa halaki?

  16. Ibeere alaiṣẹ. Otitọ pe iwa ihuwasi ti o wulo (Ọlọrun, fun apẹẹrẹ) - nibo ni a forukọsilẹ iwa yii? Njẹ a ti sọ lati inu ero wa pe ipaniyan ati jija ko gbọdọ gba laaye? Iyẹn ni, ti o ba jẹ nkan ti a kọ lati inu imọ eniyan tabi lati awọn apejọ awujọ aṣa, lẹhinna ko jẹ lati fi agbara mu eniyan ti ko gba oye yẹn. Ati pe ti o ba jẹ bakanna pẹlu Torah, lẹhinna o jẹ ofin ti a kọ silẹ, ati pe nibo ni iyatọ laarin Torah ati iwa?

    1. A ti kọ ọ́ sára wàláà ọkàn wa. Torah kọ wa ati pe o ti ṣe rere ati rere, ṣugbọn ko ṣe pato ohun ti o tumọ si fun wa. O ro pe gbogbo eniyan loye kini ilana ilana iwa tumọ si (o ti kọ ọ sori tabulẹti ti ọkan rẹ). Awọn akoonu ti iwa ni a kọ ẹkọ lati inu imọ-imọ-imọ-imọ, ṣugbọn ojuse lati tẹle rẹ jẹ nipasẹ ifẹ ti Ọlọhun. Bi mo ti salaye ninu iwe. Ti eniyan ba wa ti ko ni oye yii o jẹ alaisan ti ko si nkankan lati ṣe pẹlu rẹ. Gege bi kosi nkankan lati se pelu afoju ti ko riran.
      Iyatọ laarin halakhah ati iwa jẹ ninu ofin naa. Awọn ofin ti o wa ninu Torah ṣe pẹlu Halacha nikan, ati pe iwa ko si labẹ aṣẹ. O jẹ ifẹ atọrunwa laisi aṣẹ ati nitori naa o wa ni ita ofin. Nitorinaa akoonu rẹ ko han ninu Torah ṣugbọn laarin wa. Ni apa keji, ni Halacha awọn akoonu naa tun kọ sinu Torah. Nitorina, "ati pe o ṣe ohun ti o tọ ati ti o dara" ko si ninu nọmba ti awọn mitzvos ni eyikeyi ninu awọn ọpọ eniyan.

      1. Iyẹn ni pe, ero kan wa pe “iṣotitọ ati oore” jẹ nkan ti gbogbo eniyan loye ninu imọ ipilẹ rẹ, iyẹn ni, awọn ohun ti a gba bi ipaniyan ati ifipabanilopo, ṣugbọn ibeere kanna ti o beere awọn alaigbagbọ - kini iwọ yoo sọ nipa rẹ. alataja ti o ro pe iwa iṣẹ rẹ jẹ ipaniyan. Ẹri pe eto ihuwasi ita wa si eniyan, atọrunwa, ṣugbọn lẹẹkansi, eto yii ko tumọ ohun ti o wa ninu “ododo ati oore” rẹ, ati pe lẹẹkansi a yoo beere lọwọ rẹ kini iwọ yoo sọ nipa alamọdaju kan ti o gbagbọ pe ipaniyan jẹ olododo ati rere. Ni soki, Emi yoo fẹ lati hone ohun ti isoro ti o ti wa ni yanju pẹlu awọn arosinu ti iwa nilo Ọlọrun.

        1. O dapọ awọn ọkọ ofurufu. Mo beere ibeere kan kii ṣe nipa ẹnikan ti ko loye pe ipaniyan jẹ eewọ ṣugbọn ẹnikan ti o loye pe o jẹ ewọ ṣugbọn ko lero ifaramọ si rẹ. Eyi jẹ ibeere ti o yatọ patapata. Eni ti ko ye ni afoju. Kí ni mo ní láti sọ fún un? Eyi ti o tumọ si fun awọn afọju ti ko ri otitọ ati pe o sẹ aye ti awọn awọ fun apẹẹrẹ.
          Ohun ti mo beere lọwọ wọn ni kini orisun ti ẹtọ fun iwa ati kii ṣe ohun ti awọn ofin iwa sọ.
          Laisi Ọlọrun emi naa, nitori rilara pe awọn ofin ti iwa, kii yoo ti ni adehun nipasẹ wọn. Emi yoo kọ imọlara yii silẹ bi iruju ti o loye ninu mi pe ko ni ẹtọ gidi. Ọlọrun nikan ni o le fun ni ẹtọ.

          1. Mo mọ̀. O n sọ ni ipilẹ pe ohun ti o wa ninu iwa - o jẹ mimọ fun gbogbo eniyan, o wa ninu wa pe ipaniyan ati ifipabanilopo jẹ alaimọ. Ati pe o tun n jiyan ni ipilẹ pe ihuwasi yii ni ipilẹ rẹ gbọdọ jẹ itẹwọgba fun gbogbo eniyan, laibikita awọn iyipada ti awọn aṣa ati awọn akoko. Iyatọ ti o wa laarin alaigbagbọ ati onigbagbọ ni pe onigbagbọ tun ṣe alaye idi ti iwa yii fi jẹ dandan fun u. Mo ye o ọtun?

תגובה